
Fituesit e Çmimit Nobel në Mjekësi për vitin 2026 janë Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel. Ata hodhën themelet e optogjenetikës, disiplinës që kombinon gjenetikën dhe optikën për të studiuar sjelljen e qelizave.
Java e Çmimit Nobel u hap sot me shpalljen e fituesve në Mjekësi dhe do të vazhdojë gjatë dy ditëve të ardhshme me shpalljen e Çmimeve të tjera shkencore Nobel. Më 6 tetor për Fizikë dhe më 7 tetor për Kimi.
Në mjekësi, ndër kandidatët më të njohur midis ekspertëve dhe në internet janë ata për zbulimin e ilaçit kundër obezitetit GLP-1, së bashku me atë të oreksinës për rregullimin e gjumit, teknikën jo-invazive OCT për monitorimin e retinës dhe receptorët e sistemit imunitar.
Amerikani Deisseroth dhe gjermanët Hegemann dhe Nagel fituan së bashku "për zbulimet e tyre në lidhje me kanalet jonike të aktivizuara nga drita dhe oprogjenetika", thuhet në njoftimin e çmimit.
Në veçanti, hulumtimi i tyre hodhi themelet për kontrollin e sinjaleve nervore me dritë. Zbulimet dhe eksperimentet e tyre bënë të mundur studimin e trurit në detaje, duke aktivizuar ose çaktivizuar aktivitetin e qelizave nervore individuale në një tru të gjallë. Kjo metodë tani po përdoret në laboratorë anembanë botës për të kuptuar se si truri organizon emocionet dhe kujtimet.
Hegemann dhe Nagel ishin pionierë të këtij studimi me zbulimin e një proteine të quajtur kanalorhodopsinë, e cila, kur futet në qeliza, i bën ato të ndjeshme ndaj dritës. Më vonë, amerikani Deisseroth transferoi gjenin e kanalorhodopsinës në qelizat nervore të minjve dhe, duke ndriçuar dritë blu mbi to, ishte në gjendje të shkaktonte një sinjal nervor. Në eksperimente të tjera, ky çelës i veçantë drite i lejoi atij të kontrollonte qelizat nervore në trurin e minjve të gjallë. (A2 Televizion)