Habermas ndërron jetë në moshën 96 vjeçare

Nga A2 CNN
14 Mars 2026, 16:27 | Bota

Habermas ndërron jetë në moshën 96 vjeçare

Jürgen Habermas, puna e të cilit mbi komunikimin, racionalitetin dhe sociologjinë e bëri atë një nga filozofët më me ndikim në botë dhe një figurë kyçe intelektuale në Gjermani, ka ndërruar jetë. Ai ishte 96 vjeç.

Botuesi i tij, Suhrkamp, tha se ai vdiq të shtunën në Starnberg, pranë Mynihut.

Habermas ndërhynte shpesh në çështje politike gjatë disa dekadave. Shkrimet e tij të gjera kaluan kufijtë e disiplinave akademike dhe filozofike, duke ofruar një vizion për shoqërinë moderne dhe ndërveprimin shoqëror. Ndër veprat e tij më të njohura ishte libri me dy vëllime “Teoria e Veprimit Komunikativ”.

Habermas, i cili ishte 15 vjeç në kohën e humbjes së Gjermanisë naziste, më vonë kujtonte agimin e një epoke të re në vitin 1945 dhe përballjen e tij me realitetin e krimeve naziste si diçka pa të cilën nuk do ta kishte gjetur rrugën drejt filozofisë dhe teorisë sociale. Ai kujtonte se “papritur e kuptove se ishte një sistem politikisht kriminal në të cilin kishe jetuar”.

Ai pati një marrëdhënie të dyzuar me lëvizjen studentore të majtë të fundit të viteve 1960 në Gjermani dhe më gjerë, duke u angazhuar me të, por edhe duke paralajmëruar në atë kohë për rrezikun e asaj që ai e quajti “fashizëm i majtë”, një reagim ndaj një fjalimi të zjarrtë të një lideri studentor që ai më vonë tha se ishte “paksa i pavend”. Më vonë ai do ta pranonte se kjo lëvizje kishte nxitur një “liberalizim themelor” të shoqërisë gjermane.

Në vitet 1980, Habermas ishte një figurë e shquar në të ashtuquajturin “Debati i Historianëve”, në të cilin historiani i Berlinit Ernst Nolte dhe të tjerë kërkuan një perspektivë të re mbi Rajhun e Tretë dhe identitetin gjerman. Ata kishin prirjen të krahasonin atë që ndodhi nën Adolf Hitlerin me mizoritë e kryera nga qeveri të tjera, si për shembull vdekjen e miliona njerëzve në Bashkimin Sovjetik nën Stalinin. Habermas dhe kundërshtarë të tjerë argumentuan se historianët konservatorë po përpiqeshin të zvogëlonin përmasën e krimeve naziste përmes krahasimeve të tilla.

Habermas mbështeti ardhjen në pushtet të kancelarit të qendrës së majtë Gerhard Schröder në vitin 1998. Ai ishte kritik ndaj qasjes “teknokratike” dhe mungesës së vizionit politik që ai perceptonte tek pasardhësja konservatore e Schröder-it, Angela Merkel, duke u ankuar në vitin 2016 për efektet paralizuese mbi opinionin publik të asaj që ai e quajti “batanija e shkumës së politikës së Merkelit për t’i vënë njerëzit në gjumë”. Ai ishte veçanërisht kritik ndaj “interesit të kufizuar” që, sipas tij, tregonin politikanët gjermanë, drejtuesit e biznesit dhe mediat për “formësimin e një Europe politikisht efektive”.

Në vitin 2017, ai vlerësoi presidentin e sapozgjedhur francez Emmanuel Macron për paraqitjen e planeve për reformën e Europës, duke thënë se “mënyra se si ai flet për Europën bën diferencën”.

Habermas lindi më 18 qershor 1929 në Düsseldorf dhe u rrit në Gummersbach aty pranë, ku babai i tij drejtonte dhomën lokale të tregtisë. Ai u bë anëtar i Deutsches Jungvolk, një seksion i Rinisë së Hitlerit për djem më të rinj, në moshën 10 vjeçare.

Ai lindi me një çarje të qiellzës që kërkoi operacione të shumta gjatë fëmijërisë, një përvojë që më vonë ndikoi në mendimin e tij mbi gjuhën.

Habermas thoshte se kishte përjetuar rëndësinë e gjuhës së folur si “një shtresë e përbashkët pa të cilën ne si individë nuk mund të ekzistojmë” dhe kujtonte vështirësitë për t’u bërë i kuptueshëm. Ai fliste gjithashtu për “epërsinë e fjalës së shkruar” dhe thoshte se “forma e shkruar fsheh mangësitë e të folurit”. (A2 Televizion)

A2 CNN Livestream

Latest Videos