“Do të zëvendësojmë ushtarët amerikanë", plani evropian për të shpëtuar NATO-n fillon nga Armenia

Nga Erjon Dervishi
5 Maj 2026, 11:28 | Bota

“Do të zëvendësojmë ushtarët

Fakti se Donald Turmp do të largojë një pjesë të ushtrisë amerikane nga toka europiane, ka shtuar alarmin tek Bashkimi Europian. Një Aleancë Atlantike pa Shtetet e Bashkuara po merr formë dhe pika e fillimit është Armenia. Liderët e BE-së kërkojnë pavarësi ushtarake nga Amerika në kohën kur Vladimir Putin është gati të shtrihet në vendet baltike

Qeveritë evropiane shqetësohen se Vladimir Putin do ta shohë këtë si momentin e tij për të sulmuar. Zyrtarët e mbrojtjes dhe ligjvënësit kanë frikë se Kremlini do ta konsiderojë vitin ose dy vitet e ardhshme, ndërsa Donald Trump është ende në Shtëpinë e Bardhë dhe BE-ja ende nuk e ka përforcuar kapacitetin e saj ushtarak, si kohën për të testuar angazhimin e Perëndimit ndaj NATO-s, sipas tre politikanëve të BE-së, të prononcuar për Politico. Ndërsa lufta e Rusisë në Ukrainë ka treguar kufijtë e fuqisë së Moskës, presidenti rus ka sinjalizuar prej kohësh dëshirën e tij për të marrë më shumë territor.

"Diçka mund të ndodhë shumë shpejt - ekziston një dritare mundësie ruse", tha Mika Aaltola, anëtare finlandeze e qendrës së djathtë e komitetit të punëve të jashtme të Parlamentit Evropian. "SHBA-të po tërhiqen nga Evropa, marrëdhëniet transatlantike janë në rrëmujë dhe BE-ja nuk është ende plotësisht e gatshme të marrë përsipër përgjegjësitë vetë."

Ndërsa zyrtarët e mbrojtjes dhe politikëbërësit nuk e përjashtojnë mundësinë që Putini të nisë një ofensivë tokësore në një vend të NATO-s, ata thonë se kjo është e pamundur duke pasur parasysh sa e tendosur është Rusia në luftën kundër Ukrainës, sipas një diplomati të lartë të NATO-s dhe tre zyrtarëve të lartë evropianë të mbrojtjes.

Në vend të kësaj, ka shumë më tepër të ngjarë që ai të bëjë diçka më të synuar ose të kryejë një inkursion të projektuar për të krijuar paqartësi, duke shpresuar të mbjellë përçarje në NATO nëse veprimi përmbush pragun për të aktivizuar klauzolën e mbrojtjes së ndërsjellë të Nenit 5 apo jo, tha Aaltola. Neni 5 deklaron se aleatët duhet ta konsiderojnë një sulm të armatosur kundër njërit prej tyre "si një sulm të armatosur kundër të gjithëve", por Trump e ka quajtur NATO-n një "tigër letre". Ai pritet të largohet nga detyra në janar 2029.

Për këtë arsye Bashkimi Europian në samitin në Armeni kërkoi një pavarësi më të madhe ushtarake nga SHBA.

"Tema e dytë ku na duhet më shumë pavarësi në mbrojtje dhe siguri. Duhet të rrisim kapacitetet tona ushtarake për të qenë në gjendje të mbrohemi dhe të mbrohemi. Ekziston një sasi e madhe parash në dispozicion për investime. Tani, duhet të përshpejtojmë procesin e prodhimit të kapaciteteve ushtarake", tha Ursula von der Leyen, presidente e KE.

Putini mund të "përshkallëzohet horizontalisht kundër një fqinji tjetër, duke u përpjekur të shmangë një negociatë poshtëruese me Ukrainën", tha për POLITICO Gabrielius Landsbergis, ish-ministri i jashtëm i Lituanisë, i cili gjithashtu ka paralajmëruar për "dritaren e mundësisë" të Putinit.

Ndërsa shpenzimet evropiane për mbrojtjen janë rritur ndjeshëm pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, ndikimi i plotë do të duhen vite për t'u ndjerë në terren, sipas Udhërrëfyesit të BE-së për Gatishmërinë e Mbrojtjes. Blloku dëshiron të jetë gati të "pengesë në mënyrë të besueshme kundërshtarët e tij dhe t'i përgjigjet çdo agresioni" deri në vitin 2030, sipas udhërrëfyesit.

"Mund të jetë një gjë e vogël psikologjike që na frikëson, nëse Putini mendon se ky lloj përshkallëzimi na bën më të dobët dhe na bën të ndihemi të kërcënuar dhe zvogëlon mbështetjen për Ukrainën", tha Ville Niinistö, kryetari i Delegacionit të Parlamentit Evropian në Komitetin e Bashkëpunimit Parlamentar BE-Rusi dhe një ish-ministër i qeverisë në Finlandë, e cila ndan një kufi prej 1,340 kilometrash me Rusinë. Trump ka akuzuar disa vende të NATO-s se nuk kanë bërë mjaftueshëm për të mbështetur Shtetet e Bashkuara në luftën e Iranit. Në një shenjë të mëtejshme të pakënaqësisë së tij me aleatët evropianë, SHBA-të njoftuan të premten planet për të tërhequr 5,000 trupa nga Gjermania. (A2 Televizion)

A2 CNN Livestream

Latest Videos