Një mister në Mesdhe. Fundosja e mundshme me silur e një anijeje ruse për të ndaluar Kremlinin që t’i dorëzonte Koresë së Veriut reaktorë bërthamorë për nëndetëse, nis në një port të qetë spanjoll.
Kjo është vërtet një nga historitë më të çmendura për një anije të flotës hije ruse që u fundos pranë këtij bregdeti në rrethana tepër të çuditshme, kapiteni rus i së cilës u tha hetuesve këtu se transportonte dy reaktorë bërthamorë, ndoshta për një nëndetëse.
Incidenti është i mbuluar nga heshtja, por lidhet me çështje tepër serioze: përhapjen e armëve mes dy fuqive bërthamore dhe përdorimin e forcës për ta ndalur atë. Anija Ursa Major u ngarkua pranë Shën Petersburgut në fillim të dhjetorit 2024, zyrtarisht me destinacion Vladivostokun, me një ngarkesë prej dy vinçash gjigantë dhe mbi 100 kontejnerësh bosh. Ajo bëri edhe një ndalesë tjetër për të ngarkuar dy kapakë të mëdhenj metalikë. Më pas u nis. Ishte një anije e flotës hije që Rusia e kishte përdorur në Siri, shkruan A2.
Marina portugeze e ndoqi nga ajri. Këtu mund të shihni mbulesat blu, pak para se anija të haste probleme në ujërat spanjolle. Ajo ndodhej shumë larg në det kur, më 22 dhjetor 2024, Ursa Major papritur ngadalësoi shpejtësinë dhe ekipet spanjolle të shpëtimit e vunë re këtë. Ata kontaktuan me radio për të pyetur nëse kishte ndonjë problem. Anija këmbënguli se gjithçka ishte në rregull dhe se mund ta menaxhonte situatën.
Por, rreth 24 orë më vonë, ajo devijoi papritur nga kursi dhe lëshoi një thirrje urgjente për ndihmë. Anija po anohej, siç tregon kjo video e filmuar nga një cisternë aty pranë, por dukej se nuk do të fundosej shpejt. Kapiteni i anijes më vonë u tha hetuesve se kishte parë një vrimë rreth 20 me 20 inç në trupin e anijes, me metalin e dëmtuar të përkulur nga brenda. Ai tha se kjo ishte pasuar nga tre shpërthime në anën e djathtë të anijes, duke vrarë dy anëtarë të ekuipazhit.
Kështu, ushtria ruse mbërrin me forcë dhe u kërkon të gjithëve të qëndrojnë dy milje detare larg anijes Ursa Major. Por spanjollët e dinin se duhej të kryenin operacione shpëtimi, ndaj dërguan këtë anije për të marrë 14 të mbijetuar rusë, të cilët u sollën këtu. Mes tyre ishte edhe kapiteni rus, i cili duket se filloi t’i ndihmonte hetuesit të rindërtonin atë që kishte ndodhur.
Por, disa orë më vonë, atmosfera rreth Ursa Major ndryshon. Ushtria ruse lëshon flakadanë mbi anije dhe më pas pasojnë një seri shpërthimesh, të cilat u regjistruan nga sensorët sizmikë spanjollë dhe që e dërguan anijen në fund të detit.
Moska kërkoi kthimin e ekuipazhit të saj, por kapiteni rus u tha hetuesve spanjollë diçka të jashtëzakonshme: se anija transportonte komponentë për dy reaktorë bërthamorë, me shumë gjasa për një nëndetëse. Ai shtoi se nuk ishte i sigurt nëse reaktorët kishin karburant bërthamor brenda. Nuk ka prova për ndotje radioaktive.
Ai gjithashtu u tha hetuesve se mendonte që anija nuk do të shkonte në Vladivostok, por do të devijohej drejt portit Rason në Korenë e Veriut. Rusia në atë kohë i detyrohej Koresë së Veriut, pasi kjo e fundit kishte dërguar 10 mijë trupa për të ndihmuar në luftën në Ukrainë dy muaj më parë. Dhe në dhjetor 2025, Koreja e Veriut do të pretendonte se kishte ndërtuar nëndetësen e saj të parë me energji bërthamore.
Gjithçka mund të kishte përfunduar në fund të detit, por rusët nuk kishin mbaruar ende. Sipas një burimi të njohur me hetimin, rreth një javë pas incidentit, një anije kërkimore ruse e quajtur Yantar, e lidhur më parë me shumë akuza kundër Moskës, qëndroi mbi rrënojat për rreth pesë ditë dhe pasuan edhe katër shpërthime të tjera, ndoshta për të shkatërruar çfarë kishte mbetur nga rrënojat.
Në muajt që pasuan, SHBA-ja mund të ketë treguar interes për zonën, duke dërguar dy herë avionin e rrallë WC-135R Constant Phoenix, i përdorur zakonisht për të zbuluar gjurmë aktiviteti bërthamor në Arktikun rus ose mbi Iran, mbi trajektoren e Ursa Major, duke fluturuar ulët në rreth 5 mijë këmbë lartësi. Njëri prej avionëve kishte ndjekur një trajektore të ngjashme 13 muaj më herët, ndoshta duke sugjeruar se kjo ishte rutinë. Baza amerikane e avionit refuzoi të jepte detaje.
Ligjvënësit spanjollë kanë kërkuar urgjentisht përgjigje, por kanë marrë shumë pak.
Juan Antonio Rojas Manrique: “Kur dikush nuk jep qartë dhe plotësisht informacionin që kërkon, të paktën dyshon se po fsheh diçka, sigurisht.”
Nick Paton Walsh: “Pra, pse u fundos anija? Hetimi spanjoll tha se goditja e parë ka të ngjarë të ketë ardhur nga një predhë e quajtur silur superkavitues, që lëshon ajër përpara vetes për të arritur shpejtësi shumë të lartë. Të tjerë sugjeruan diçka më të thjeshtë”.
Mike Plunkett: “Tingëllon si një minë limpet. Tingëllon si një eksploziv me ngarkesë të formuar, i vendosur në trupin e anijes nga dikush ose diçka.”
Nick Paton Walsh: Pronarët rusë e quajtën menjëherë fundosjen një sulm terrorist të qëllimshëm. Ushtritë ruse, spanjolle dhe britanike nuk iu përgjigjën kërkesës për koment, ndërsa Pentagoni gjithashtu refuzoi të komentonte. Pak ushtri perëndimore operojnë aty dhe janë të afta të zbulojnë, ndjekin dhe ndalojnë një ngarkesë të tillë. Të gjitha palët, duket, janë të lumtura që ky sekret të mbetet në fund të detit. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
