Një pjesë e madhe e të drejtave që gratë kishin fituar në Iran para Revolucioni Iranian i vitit 1979 u shfuqizuan pas vendosjes së ligjit islamik nga regjimi i ri. Me këto ligje u rikthye detyrimi për mbajtjen e shamisë, u kufizua qasja në arsim të lartë dhe në punë pa pëlqimin e bashkëshortit, si dhe u kufizua ndjeshëm liria e lëvizjes së grave.
Debati për mbajtjen e shamisë ka një histori të gjatë në vend. Në vitin 1928, shah-u Reza Shah Pahlavi ndaloi veshjet tradicionale dhe mbulesën e kokës të njohur si fez. Më pas, në vitin 1936, me një dekret të njohur si Kashf-e hijab (“zbulimi i shamisë”), ai ndaloi mbajtjen e shamisë për gratë, të cilat u lejuan gjithashtu të studionin në Universitetin e sapothemeluar të Teheranit. Pas revolucionit të vitit 1979, detyrimi për mbajtjen e shamisë u rikthye sërish.
Vëmendja ndërkombëtare ndaj diskriminimit të grave në Iran u rrit ndjeshëm më 16 shtator 2022, pas vdekjes së 22-vjeçares Mahsa Amini në Tehran. Ajo ishte arrestuar nga policia morale me akuzën se nuk e mbante shaminë siç duhet dhe vdiq gjatë ndalimit, pas dhunës së ushtruar ndaj saj.
Ngjarja shkaktoi një valë protestash të paprecedenta në të gjithë vendin. Slogani “Grua, Jetë, Liri” (Zan, Zendegi, Azadi) u bë simbol i demonstratave masive kundër regjimit të ajatollahëve. Megjithatë, reagimi i autoriteteve ishte i ashpër, me rrahje, arrestime dhe viktima.
Edhe zhvillimet politike nuk kanë sjellë gjithmonë sinjale pozitive për aktivistët e të drejtave të grave. Për herë të parë në historinë e Iranit, një grua, Zohreh Elahian, kandidoi në zgjedhjet presidenciale të fundit, por ajo është njohur për qëndrimet e saj ultrakonservatore dhe për mbështetjen e dënimit me vdekje për protestuesit e përfshirë në lëvizjen “Grua, Jetë, Liri”. Zgjedhjet u fituan nga reformisti Massoud Pezeshkian. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
