Grupet e armatosura myslimane shiite në Liban dhe Irak po rrisin rolin e tyre në luftën me SHBA-në dhe Izraelin, duke treguar se "Boshti i Rezistencës" i mbështetur nga Irani mund të kryejë ende sulme pavarësisht dëmit të shkaktuar ndaj aleancës gjatë konfliktit në Gaza.
Grupet që janë armatosur dhe financuar prej kohësh nga Irani dhe janë besnikë ndaj sundimtarëve të tij islamistë shiitë po e ndihmojnë Teheranin të intensifikojë luftën në rajon, tregojnë sulmet e ditëve të fundit.
Hezbollahu dhe Garda Revolucionare e Iranit të mërkurën nisën sulmin e tyre të parë me raketa ndaj Izraelit, me grupin libanez që qëlloi 200 raketa. Izraeli raportoi se vetëm dy prej tyre goditën territorin e tij.
Militantët shiitë irakianë kanë rritur gjithashtu ritmin e sulmeve me dronë dhe raketa ndaj interesave të SHBA-së në Irak në 3-4 ditët e fundit, sipas tre burimeve irakiane të sigurisë dhe dy burimeve pranë grupeve, shkruan A2.
Një grup që ende nuk ka hyrë në përleshje janë aleatët Huthi të Teheranit në Jemen, të armatosur rëndë dhe të aftë për të prishur lundrimin detar rreth gadishullit arab, siç u tregua gjatë luftës në Gaza kur ata qëlluan anijet e Detit të Kuq dhe Izraelin. Sulmet e Huthëve mund të prishin më tej tregjet e naftës, sepse Arabia Saudite i devijoi eksportet në Detin e Kuq pasi Irani mbylli Ngushticën e Hormuzit.
Javën e kaluar, udhëheqësi i Huthit, Abdul Malik al-Houthi, tha se grupi kishte "gishtat në këmbëz" dhe ishte gati të vepronte ushtarakisht kur zhvillimet ta kërkonin.
Aleanca që Teherani e quan Boshti i Rezistencës pësoi goditje të mëdha pasi Hamasi - një nga anëtarët e saj kryesorë - sulmoi Izraelin më 7 tetor 2023, duke ndezur një luftë që shkatërroi grupin palestinez dhe goditi Hezbollahun, me Izraelin që vrau udhëheqësin e grupit libanez Hassan Nasrallah. Efektet e saj ndihmuan në rrëzimin e Bashar al-Assad në Siri, duke rrëzuar një shtyllë të Boshtit.
"Irani e ndërtoi Boshtin për një moment si ky", tha Mohanad Hage Ali i qendrës Carnegie për Lindjen e Mesme, duke e përshkruar atë si një "luftë ekzistenciale" për Iranin dhe Hezbollahun, të cilët iu bashkuan luftës edhe pse fuqia e tyre ushtarake mbetet shumë poshtë niveleve të vitit 2023.
"Nëse regjimi iranian shkatërrohet, nuk do të mbetet asgjë" nga Boshti, tha ai.
Zëdhënësi i ushtrisë izraelite, nënkoloneli Nadav Shoshani, tha se sulmi i Hezbollahut të mërkurën përbëhej nga 200 raketa dhe 20 dronë. "Nuk ka asnjë kontradiktë midis faktit që ne e kemi zvogëluar shumë, shumë Hezbollahun në tre vitet e fundit dhe faktit që ata janë ende një forcë e rëndësishme dhe e rrezikshme", u tha ai gazetarëve të enjten.
Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit të SHBA-së tha se Uashingtoni "dënon në mënyrë të prerë sulmet e Iranit dhe milicive terroriste të mbështetura nga Irani ndaj infrastrukturës diplomatike, ushtarake dhe civile, në Irak, përfshirë Rajonin e Kurdistanit Irakian", dhe mbështet plotësisht "të drejtën e Izraelit për t'u mbrojtur kundër" Hezbollahut.
Lideri i ri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, falënderoi "luftëtarët e Frontit të Rezistencës", sipas një deklarate të publikuar të enjten dhe të lexuar nga një spiker i televizionit shtetëror. "Ne i konsiderojmë vendet e Frontit të Rezistencës si miqtë tanë më të mirë", tha ai në deklaratën, e para e lëshuar në emrin e tij që kur u emërua udhëheqës të dielën.
Hezbollahu, i themeluar nga Garda Revolucionare e Iranit në vitin 1982, hyri në luftën e Iranit më 2 mars, duke thënë se synonte të hakmerrej për vrasjen e babait të Mojtabas, ish-Liderit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, i vrarë në ditën e parë të luftës.
Izraeli është hakmarrë me një ofensivë të re kundër grupit në Liban, vetëm 15 muaj pas ofensivës së fundit, e cila vrau më shumë se 600 njerëz, duke detyruar më shumë se 800,000 të largoheshin nga shtëpitë e tyre.
Breshëria e raketave të Hezbollahut të mërkurën në mbrëmje - më e rënda gjatë kësaj lufte - u nis në të njëjtën kohë kur Irani qëlloi raketa balistike drejt Izraelit, sipas ushtrisë izraelite dhe dy burimeve libaneze të njohura me operacionet e Hezbollahut.
Burimet libaneze thanë se sulmet e koordinuara ishin pjesë e planit të Iranit në rast të një lufte të madhe, me qëllim ngatërrimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore izraelite.
Pavarësisht breshërisë së raketave, sulmet e Hezbollahut kanë shkaktuar relativisht pak dëme deri më tani. Dy ushtarë izraelitë janë vrarë në Liban. Nuk është raportuar asnjë viktimë në Izrael si rezultat i sulmeve me raketa të Hezbollahut. Hezbollahu luajti një rol të madh në strategjinë rajonale të Iranit nën udhëheqjen e Nasrallah, sekretarit të përgjithshëm të vrarë në vitin 2024, duke mbështetur fraksionet shiite në Irak, Hamasin dhe Huthitët.
Në Irak, jo të gjitha grupet e armatosura të mbështetura nga Irani duket se mbështesin sulmet ndaj interesave të SHBA-së. Reuters raportoi javën e kaluar se shumë nga luftëtarët dhe grupet e milicisë që iranianët kultivuan në Irak nuk kishin hyrë në luftë. Por analistët dhe zyrtarët thonë se një grup thelbësor i fraksioneve të lidhura me Teheranin mbetet aktiv dhe i aftë të ushtrojë presion.
Duke vepruar nën ombrellën e Rezistencës Islamike në Irak, këto grupe thanë të enjten se kishin kryer 31 sulme gjatë 24 orëve të fundit duke përdorur dhjetëra dronë dhe raketa kundër asaj që e përshkruan si "baza pushtuese" në Irak dhe rajon. Zyrtarët e sigurisë thonë se milicitë kanë kërkuar gjithashtu të shtrijnë presionin mbi projektet e energjisë dhe fushat e naftës në Irakun jugor, ku disa kompani amerikane dhe firma shërbimesh të lidhura me SHBA-në operojnë së bashku me partnerë ndërkombëtarë.
Ndër sulmet e pretenduara, dy burime sigurie thanë se dy dronë goditën fushën jugore të naftës Majnoon të mërkurën, ku KBR me seli në SHBA është operatori. Nuk u raportuan viktima. Sulmi u konfirmua nga një inxhinier terreni i cili tha se kishte pasur pesë sulme të tilla në më pak se një javë.
Të martën, një strukturë diplomatike amerikane pranë Aeroportit Ndërkombëtar të Bagdadit u godit nga një dron, sipas Departamentit të Shtetit të SHBA-së, i cili tha se nuk kishte të lënduar dhe të gjithë ishin të përfshirë. Katër burime sigurie i thanë Reuters se e njëjta vendndodhje është sulmuar përsëri dhe u godit gjithashtu të mërkurën. Dy dronë shënjestruan një bazë ushtarake amerikane pranë aeroportit të Erbilit në Kurdistanin irakian të mërkurën, thanë tre burime kurde të sigurisë.
Në Irakun verior, një sulm me dron goditi një fushë nafte të operuar nga firma amerikane HKN Energy në rajonin e Kurdistanit të Irakut më 5 mars, duke shkaktuar një zjarr dhe duke ndaluar prodhimin, thanë dy burime sigurie dhe një inxhinier i fushës së naftës. Burimet thanë se dronët i përkisnin milicive të mbështetura nga Irani dhe vinin nga një zonë që ata kontrollonin. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
