Rusia do të përdorë raketën e saj të re bërthamore strategjike Sarmat në fund të këtij viti. Lajmin fillimisht e ka bërë me dije Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin të martën (12 maj), duke e përshkruar atë si "më të fuqishmen në botë".
Vendosja e planifikuar e raketës - e projektuar për të dërguar koka bërthamore për të goditur objektiva mijëra milje larg në Shtetet e Bashkuara ose Evropë - vjen pas viteve të tëra pengesash dhe vonesash, shkruan A2.
Putin, në komentet televizive, tha se rendimenti i kokës bërthamore ishte më shumë se katër herë më i madh se çdo ekuivalent perëndimor dhe rrezja e saj tejkalonte 35,000 km. Presidenti Vladimir Putin miratoi ndryshimet në politikën e armëve bërthamore të Rusisë në nëntor 2024.
Putin nënshkroi një dekret që përditësonte doktrinën bërthamore të Rusisë, të botuar për herë të fundit në vitin 2020. Dokumenti me shtatë faqe, ashtu si ai që zëvendëson, thotë se Moska i sheh armët bërthamore si një mjet për të penguar armiqtë e saj dhe përcakton skenarët sipas të cilëve do të merrte në konsideratë përdorimin e tyre.
Përmbajtja e dokumentit nuk ishte surprizë, sepse Putini kishte folur publikisht për pikat kryesore më parë. Dekreti erdhi në të njëjtën ditë kur Ukraina qëlloi raketat ATACMS të furnizuara nga SHBA-të në Rusi për herë të parë në luftë, një hap që Moska e sheh si një përshkallëzim të madh. Por disa analistë sigurie e minimizuan kohën, duke thënë se ishte e kuptueshme që burokracia shtetërore kishte marrë javë të tëra për të hartuar dhe publikuar dokumentin pas udhëzimeve të Putinit.
Doktrina e përditësuar thotë se çdo agresion kundër Rusisë nga një shtet jo-bërthamor që kryhet me pjesëmarrjen ose mbështetjen e një shteti bërthamor do të konsiderohet një sulm i përbashkët. Kjo është e rëndësishme sepse Putini ka thënë se vendet perëndimore do të luftonin drejtpërdrejt Rusinë nëse do të lejonin Ukrainën të qëllonte thellë brenda Rusisë me raketa që i kishin furnizuar Kievit.
Ajo rendit skenarë shtesë sipas të cilëve Moska do të merrte në konsideratë një përgjigje bërthamore, duke përfshirë nëse do të kishte informacion të besueshëm në lidhje me nisjen e një sulmi masiv ajror ndërkufitar ndaj Rusisë duke përdorur aeroplanë, raketa dhe dronë. Ukraina ka organizuar sulme të shpeshta ajrore, kryesisht me dronë, por tani edhe me raketa amerikane, për të degraduar aftësinë e Rusisë për të goditur trupat, qytetet dhe infrastrukturën energjetike të Ukrainës.
Cilat janë ndryshimet e tjera kryesore?
Pjesa më e madhe e gjuhës ishte e pandryshuar nga viti 2020, por kishte një numër ndryshimesh dhe shtesash që në fakt ulin pragun për përdorimin bërthamor rus. Rusia po e vendos zyrtarisht aleatin e ngushtë Bjellorusinë nën ombrellën e saj bërthamore, pasi Putini njoftoi vitin e kaluar se po staciononte raketa bërthamore taktike ruse atje. Rusia tani thotë se mund të përdorë armë bërthamore në rast të një sulmi konvencional kundër vetes ose Bjellorusisë që "krijon një kërcënim kritik për sovranitetin ose integritetin e tyre territorial". Më parë, Rusia kishte thënë se mund të përballet me një sulm konvencional me armë bërthamore "kur vetë ekzistenca e shtetit vihet nën kërcënim". Rusia thotë se parandalimi i saj bërthamor synon jo vetëm shtetet e tjera bërthamore, por edhe vendet e tjera që lejojnë që toka, uji ose hapësira e tyre ajrore të përdoret për të përgatitur ose kryer agresion kundër saj. Rusia gjithashtu hoqi gjuhën në versionin e mëparshëm që renditte "respektimin e detyrimeve ndërkombëtare në fushën e kontrollit të armëve" si një nga parimet e saj të parandalimit bërthamor.
Çfarë kërcënime të tjera mund ta nxisin Rusinë të bëhet një artikull bërthamore?
Dokumenti renditi disa rreziqe dhe skenarë të rinj që nuk u përmendën në doktrinën e vitit 2020 dhe të cilët, sipas tij, mund ta shtyjnë Rusinë të marrë në konsideratë një përgjigje bërthamore:
Krijimi i koalicioneve të reja ushtarake, ose zgjerimi i atyre ekzistuese, që e zhvendosin infrastrukturën ushtarake armike më afër kufijve të Rusisë; Veprime që synojnë prerjen ose bllokimin e një pjese të Rusisë; Veprime që synojnë shkaktimin e një katastrofe ekologjike; Planifikimi ose kryerja e ushtrimeve ushtarake në shkallë të gjerë pranë kufijve të Rusisë; Sulme që përdorin armë bërthamore ose armë të tjera të shkatërrimit në masë ndaj forcave ruse të vendosura jashtë kufijve të Rusisë.
Pra, çfarë po përpiqet Putini t'i thotë Perëndimit?
Doktrina e re nuk përmbante surpriza të mëdha, duke pasur parasysh deklaratat e mëparshme publike të Putinit. Por ajo përshtatet në një model të gjatë paralajmërimesh se SHBA-të dhe aleatët e saj rrezikojnë të hyjnë në një konflikt të drejtpërdrejtë me Moskën që mund të shndërrohet në Luftën e Tretë Botërore nëse vazhdojnë të rrisin mbështetjen për Ukrainën.
Kjo ndodhi në një moment tensioni të akut, me Ukrainën, Korenë e Jugut dhe SHBA-në që thanë se trupat e Koresë së Veriut po hyjnë në luftë në anën e Rusisë - diçka që Moska nuk e ka mohuar - dhe me Rusinë dhe Ukrainën që kërkojnë të forcojnë pozicionet e tyre përpara kthimit të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë dhe mundësisë së negociatave për t'i dhënë fund luftës.
Qeveritë perëndimore thonë se nuk do të frikësohen nga Rusia, me SHBA-në që refuzon "më shumë nga e njëjta retorikë e papërgjegjshme nga Rusia" dhe thotë se nuk sheh asnjë arsye për të ndryshuar qëndrimin e saj bërthamor. Ministri i jashtëm i Francës e përshkroi veprimin rus si thjesht "retorikë" dhe Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy shprehu shqetësim për atë që ai e pa si mungesë interesi të Putinit për paqe.
Presidenti Vladimir Putin tha në komentet e publikuara të dielën (6 maj) se Rusia kishte forcë dhe burime të mjaftueshme për ta çuar luftën në Ukrainë në përfundimin e saj logjik, megjithëse shpresonte se nuk do të kishte nevojë të përdoreshin armë bërthamore. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
