Partia Naleraq e Groenlandës, e cila mbështet pavarësinë e shpejtë nga Danimarka, fitoi për herë të parë një vend në zgjedhjet e përgjithshme daneze, duke dërguar në parlament një kritik të bashkimit Kopenhagë–Nuuk në një nga momentet më vendimtare në historinë e mbretërisë.
Rezultati, që vjen në një kohë të rritjes së interesit ndërkombëtar për Groenlandën pas përpjekjes së presidentit amerikan Donald Trump për të marrë kontrollin e ishullit arktik, pa Naleraq të sigurojë 24.6% të votave të së martës, një rritje e ndjeshme nga 12.2% në zgjedhjet e vitit 2022.
“Është një sinjal shumë i qartë se status quo-ja nuk është e pranueshme”, tha Qarsoq Hoegh-Dam, i cili fitoi vendin për Naleraq, duke u zotuar të punojë që zëri i Groenlandës të dëgjohet në të gjitha çështjet që e prekin atë.
Ambiciet e Trump kanë sjellë vëmendje të madhe mbi ishullin me 57,000 banorë, duke nxjerrë në pah pyetje të kahershme mbi nivelin e investimeve daneze në mbrojtje, infrastrukturë dhe zhvillim ekonomik.
Rezultati siguroi përfaqësim për Naleraq në parlamentin danez me 179 vende, ku dy vende janë të rezervuara për Groenlandën dhe dy për Ishujt Faroe.
Ndërsa koalicioni qeverisës i Groenlandës, i udhëhequr nga Demokraatit, mbështet një rrugë pragmatike dhe afatgjatë drejt pavarësisë me Danimarkën si partner kyç, Naleraq po shtyn për një ndarje të shpejtë, duke thelluar ndarjet që analistët thonë se mund të shfrytëzohen nga Uashingtoni.
Hoegh-Dam, i cili mori numrin më të madh të votave personale në Groenlandë, tha se qëndron kundër infrastrukturës ushtarake në qytetet groenlandeze, duke argumentuar se instalimet mbrojtëse në zona civile mund t’i kthejnë ato në objektiva sulmi.
Analisti i çështjeve arktike Martin Breum tha se, megjithëse fitorja e Hoegh-Dam dërgon një sinjal se “groenlandezët vazhdojnë të duan ndryshime në bashkëpunimin me Danimarkën”, qëndrimi pro pavarësisë i Naleraq nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimin zyrtar të qeverisë së Groenlandës.
Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, i cili mori detyrën vitin e kaluar, ka kërkuar të forcojë lidhjet me Danimarkën në përgjigje të krizës, duke thënë në janar se do të zgjidhte Kopenhagënin mbi Uashingtonin.
Vendin e dytë të Groenlandës e fitoi partia Inuit Ataqatigiit (IA), e cila u bë partia më e madhe, me ministren aktuale të Burimeve Minerale dhe Biznesit, Naaja Nathanielsen, që pritet të marrë këtë post.
Siumut, një parti e madhe e koalicionit, së fundmi u tërhoq nga qeveria e Groenlandës, duke dobësuar aftësinë e saj për të paraqitur një front të bashkuar ndaj presioneve të jashtme. Megjithatë, sipas Breum, aleanca e ngushtë mes Groenlandës dhe Danimarkës gjatë debatit me SHBA-në mbetet e pandryshuar pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
