
Vetëm atletet femra biologjike, gjinia e të cilave do të përcaktohet përmes një testi gjenetik njëherësh, do të lejohen të marrin pjesë në garat e kategorisë femërore në Lojërat Olimpike, njoftoi të enjten Komiteti Ndërkombëtar Olimpik.
Rregullat e reja praktikisht ndalojnë atletët transgjinorë të konkurrojnë në kategorinë femërore në Olimpiadë. Më parë, ata mund të merrnin pjesë pasi miratoheshin nga federatat përkatëse. Pas një periudhe konsultimi 18-mujore, IOC prezantoi politikën e re për Lojërat Olimpike, Lojërat Olimpike për të Rinj dhe garat kualifikuese. Pritet që kjo të adoptohet nga federatat ndërkombëtare dhe të bëhet standard global në sportet elitare për femra.
Nga Lojërat Olimpike Los Angeles 2028 Olympics e në vazhdim, çdo atlet që dëshiron të garojë në kategorinë femërore duhet të kryejë testin e gjenit SRY për të përcaktuar kualifikimin. Sipas IOC, prania e këtij gjeni është provë e fortë se një individ ka kaluar zhvillim biologjik mashkullor. Testi do të kryhet përmes pështymës, tamponit të faqes ose analizës së gjakut dhe do të bëhet vetëm një herë gjatë karrierës.
Presidentja e re e IOC, Kirsty Coventry, tha se vendimi bazohet në shkencë dhe synon të garantojë drejtësi dhe siguri në sport. Ajo theksoi se diferencat biologjike mund të ndikojnë në rezultatet sportive dhe se pjesëmarrja e meshkujve biologjikë në kategorinë femërore nuk është e drejtë, madje në disa sporte mund të jetë edhe e rrezikshme.
Rregullat nuk do të kenë efekt prapaveprues dhe nuk prekin sportet amatore apo bazë.
IOC parashikon disa përjashtime të rralla, si në rastet e sindromës së pandjeshmërisë së plotë ndaj androgjenëve (CAIS) ose çrregullimeve të tjera të zhvillimit seksual, ku atletët nuk përfitojnë nga efektet e testosteronit. Atletët me rezultat pozitiv për gjenin SRY mund të garojnë në kategori të tjera, si ajo mashkullore ose kategoritë e përziera.
Vendimi vjen pas polemikave të shumta, përfshirë ato në Lojërat Olimpike Paris 2024, ku çështjet e gjinisë në sport shkaktuan debat të madh.
Disa federata sportive kishin vendosur tashmë rregulla të ngjashme, ndërsa organizata të të drejtave të njeriut kanë kundërshtuar testimin gjinor, duke argumentuar se ai cënon privatësinë dhe përfshirjen.
Vetëm disa atletë transgjinorë kanë marrë pjesë në Olimpiadë deri më sot. Një prej tyre ishte Laurel Hubbard, e cila garoi në një kategori të ndryshme nga ajo e lindjes në Lojërat e Tokios 2021.
Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump ka ndaluar pjesëmarrjen e atletëve transgjinorë në kategorinë femërore në SHBA dhe ka deklaruar se nuk do t’i lejojë ata të konkurrojnë në Olimpiadën e Los Anxhelosit 2028. (A2 Televizion)