A lejohet që Republika e Kosovës të posedojë helikopterë për fatkeqësi natyrore?

Nga Murat Makolli

Hyrje: Menaxhimi i fatkeqësive natyrore përbën një nga përgjegjësitë themelore të shtetit modern. Republika e Kosovës,
duke u përballur me rreziqe si përmbytjet, zjarret, rrëshqitjet e dheut dhe emergjencat mjekësore në zona të
vështira, ka nevojë për kapacitete ajrore efektive. Ky dokument analizon në mënyrë juridike dhe institucionale të
drejtën e Kosovës për posedimin e helikopterëve për qëllime humanitare dhe të mbrojtjes civile.

1. E drejta ndërkombëtare dhe fatkeqësitë natyrore
E drejta ndërkombëtare publike i njeh shteteve të drejtën dhe obligimin për të mbrojtur jetën e qytetarëve.
Rezolutat e Kombeve të Bashkuara mbi ndihmën humanitare dhe reagimin ndaj fatkeqësive natyrore inkurajojnë
ndërtimin e kapaciteteve vendore për reagim të shpejtë dhe efikas.

2. Konventat ndërkombëtare relevante
Konventat e Gjenevës dhe Protokollet Shtesë lejojnë përdorimin e mjeteve ajrore për evakuim, ndihmë mjekësore
dhe operacione shpëtimi. Po ashtu, Korniza Sendai për Zvogëlimin e Rrezikut nga Fatkeqësitë (2015–2030)
thekson rëndësinë e kapaciteteve teknike dhe logjistike, përfshirë aviacionin civil.

3. Parimi i sovranitetit shtetëror
Sipas Kartës së Kombeve të Bashkuara, çdo shtet sovran ka kompetencë të plotë për organizimin e strukturave të
veta të sigurisë civile. Posedimi i helikopterëve për emergjenca nuk përbën kërcënim për paqen, por shprehje të
përgjegjësisë shtetërore.

4. Praktika ndërkombëtare dhe evropiane
Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian dhe vendet e rajonit posedojnë njësi ajrore për emergjenca civile, të
menaxhuara nga shërbimet e mbrojtjes civile, policia ose shërbimet mjekësore. Kjo praktikë përbën standard
ndërkombëtar.

5. Korniza ligjore në Republikën e Kosovës
Ligji për Menaxhimin e Emergjencave dhe aktet nënligjore përkatëse në Kosovë lejojnë krijimin e kapaciteteve
ajrore për shpëtim, kërkim dhe evakuim. Institucionet kanë bazë të qartë ligjore për investime në këtë fushë.
6. Përfitimet strategjike dhe humanitare
Helikopterët për fatkeqësi natyrore rrisin ndjeshëm shpejtësinë e reagimit, zvogëlojnë humbjet në njerëz dhe
prona dhe forcojnë besimin e qytetarëve në institucionet shtetërore.

Përfundim
Në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, konventat relevante dhe legjislacionin vendor, Republika e Kosovës
ka të drejtë të plotë dhe të pakontestueshme të posedojë helikopterë për fatkeqësi natyrore.

Kjo e drejtë përbën
njëkohësisht obligim moral, ligjor dhe instituciona (A2 Televizion)