
Aleanca e NATO-s po përballet me një nga krizat më të thella në historinë e saj 76 vjeçare, ndërsa tensionet me Donald Trump dhe zhvillimet globale po vënë në pikëpyetje të ardhmen e saj, përcjell A2CNN.
Sipas analistëve dhe diplomatëve, lufta mes SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit ka përshkallëzuar ndarjet brenda aleancës. Presidenti Trump është shprehur i zemëruar që vendet europiane nuk kanë dërguar forca detare për të siguruar transportin në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për tregtinë globale. Ai madje ka deklaruar se po shqyrton mundësinë e tërheqjes së SHBA-së nga NATO, duke rritur shqetësimet për angazhimin amerikan ndaj mbrojtjes së Europës.
Megjithëse Trump nuk e ka dënuar drejtpërdrejt NATO-n në deklaratat e fundit, retorika e tij dhe kritikat ndaj aleatëve kanë shkaktuar pasiguri të paprecedentë. Ekspertët paralajmërojnë se edhe pa një tërheqje formale, SHBA mund të dobësojë aleancën duke mos garantuar mbrojtjen ushtarake për vendet anëtare.
Ndërkohë, Europa po fillon të përballet me një realitet të ri. Zyrtarë të ndryshëm po diskutojnë hapur mundësinë e një strukture sigurie pa SHBA-në, diçka që më parë konsiderohej e paimagjinueshme. Ish-shefi i forcave të armatosura franceze ka sugjeruar madje se edhe emri i NATO-s mund të vihet në diskutim nëse SHBA distancohet.
Një faktor tjetër që ka rritur tensionet është perceptimi se SHBA po ndjek politika më të buta ndaj Rusisë, e cila mbetet kërcënimi kryesor për NATO-n. Kjo ka shkaktuar përplasje diplomatike, përfshirë edhe diskutime të tensionuara mes zyrtarëve amerikanë dhe europianë për luftën në Ukrainë dhe marrëdhëniet me Vladimir Putin.
Megjithatë, ligjërisht, Trump nuk mund të tërheqë lehtësisht SHBA-në nga NATO pa miratimin e Senatit. Por si komandant i përgjithshëm, ai mund të ndikojë në mënyrë vendimtare në rolin e SHBA-së brenda aleancës.
Pavarësisht krizës, shumë analistë besojnë se NATO mbetet thelbësore, sidomos për shkak të kapaciteteve ushtarake që vetëm SHBA mund të ofrojë, si inteligjenca satelitore. Megjithatë, edhe nëse marrëdhëniet stabilizohen, ekspertët paralajmërojnë se aleanca transatlantike nuk do të jetë më si më parë.
Në përfundim, NATO ndodhet në një moment kritik, ku uniteti dhe besimi mes aleatëve po testohen seriozisht, duke ngritur pyetje të mëdha për të ardhmen e sigurisë globale. (A2 Televizion)