Organizata Botërore e Shëndetësisë raportoi të enjten dy raste të një virusi të rrallë në një shtet të Indisë lindore.
Virusi, i quajtur Nipah, vret më shumë se gjysmën e personave që infekton. Virusi Nipah, i cili është emëruar sipas një fshati në Malajzi ku jetonte pacienti i parë i njohur, bën pjesë në të njëjtën familje virusesh si fruthi. Megjithatë, ai nuk është aq ngjitës sa fruthi, por është dukshëm më vdekjeprurës.
Si transmetohet?
Nipah është një virus zoonotik, që do të thotë se mund të transmetohet nga kafshët te njerëzit. Më së shumti, kjo ndodh përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me një derr ose lakuriq nate të infektuar, sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).
Ngrënia e frutave ose produkteve të frutave, si lëngu i papërpunuar i palmës së hurmës, të kontaminuara me urinën ose pështymën e lakuriqëve të natës, gjithashtu kontribuon në përhapjen e virusit.
Virusi mund të përhapet edhe drejtpërdrejt nga njeriu te njeriu. Megjithatë, transmetimi ndodh vetëm përmes kontaktit shumë të afërt me personin e infektuar.
Cilat janë shenjat e sëmundjes?
Sipas OBSH-së, simptomat mund të shfaqen katër deri në 14 ditë pas infektimit dhe rastet pa simptoma janë të rralla.
Shenjat e para janë jo specifike dhe përfshijnë simptoma të ngjashme me gripin, si ethe, dhimbje koke, dhimbje muskujsh, të vjella dhe dhimbje fyti.
Tek rreth dy të tretat e pacientëve, sëmundja përparon me shpejtësi dhe pacienti mund të bjerë në gjendje kome brenda pesë deri në shtatë ditë. Disa infeksione shkaktojnë gjithashtu simptoma respiratore, si kollë dhe ndryshime jonormale në radiografinë e kraharorit.
Shumica e pacientëve shfaqin ndryshime në lëngun që rrethon trurin, të zakonshme edhe në infeksione të tjera virale të trurit. Në imazherinë e trurit mund të vërehen dëmtime të indeve, ndërsa aktiviteti elektrik i trurit parashikon ashpërsinë e sëmundjes.
Sa i rrezikshëm është?
Virusi është klasifikuar nga Qendra Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) si niveli i katërt i biosigurisë, niveli më i lartë, ku përfshihen patogjenë shumë të rrezikshëm si Ebola, dhe ka potencial të përdoret si agjent bioterrorizmi.
Edhe pse ka pasur vetëm disa shpërthime, Nipah konsiderohet kërcënim për shëndetin publik për shkak të shkallës së lartë të vdekshmërisë, mundësisë së transmetimit nga njeriu te njeriu, aftësisë për të shkaktuar shpërthime dhe mungesës së vaksinave apo trajtimeve të miratuara.
Në rastet e rënda, virusi mund të sulmojë pjesë të trurit që kontrollojnë funksione bazë jetësore si lëvizja e syve, rrahjet e zemrës dhe presioni i gjakut, duke shkaktuar dëmtime të përhershme.
Të mbijetuarit shpesh përjetojnë lodhje dhe ndryshime në funksionimin e sistemit nervor, të cilat mund të zgjasin me vite.
Si diagnostikohet?
Testimi zakonisht bëhet përmes një analize gjaku për të zbuluar dhe matur proteina specifike.
Si trajtohet?
Nuk ka vaksinë apo ilaç specifik për virusin Nipah. Mjekët ofrojnë trajtim mbështetës dhe pacientët me simptoma të rënda neurologjike mund të kenë nevojë për ndihmë në frymëmarrje.
Një ilaç i quajtur ribavirinë, i miratuar për përdorim së bashku me barna të tjera për trajtimin e hepatitit C kronik, mund të ofrojë disa përfitime, megjithëse rezultatet nuk janë të qarta.
Prandaj, mjekët përqendrohen kryesisht te parandalimi, duke ulur rrezikun e transmetimit nga kafshët te njerëzit dhe duke zbatuar masa të kontrollit të infeksionit gjatë punës me persona të infektuar.
Ku ndodhin shpërthimet?
Shpërthimet e virusit Nipah ndodhin pothuajse çdo vit në disa pjesë të Azisë, shpesh në Bangladesh, Indi, Malajzi, Filipine dhe Singapor, me Bangladeshin që regjistron numrin më të madh të infeksioneve.
Kjo ndodh sepse lakuriqët e natës që transmetojnë virusin, ndër më të mëdhenjtë në botë, jetojnë në këto rajone.
Virusi zakonisht përhapet nga dhjetori në maj, gjatë sezonit të shumimit të lakuriqëve të natës dhe periudhës së mbledhjes së lëngut të palmës së hurmës.
Virusi Nipah është gjetur gjithashtu te lakuriqët e natës në Kinë, Kamboxhia, Tajlandë, Madagaskar dhe Ganë. Asnjë rast i Nipah nuk është raportuar ndonjëherë në SHBA.
Sa i përhapur është?
Është shumë i rrallë. Deri në vitin 2024, rreth 754 raste janë raportuar globalisht, megjithëse ky numër ka të ngjarë të jetë më i ulët se shifrat reale. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
