Shqipëria ka ndërprerë marrëdhëniet diplomatike me Iranin pas sulmit kibernetik të vitit 2022. Kështu është shprehur kryeministrit Edi Rama në një intervistë për median franceze Le Point, kur u pyet sepse çendi ynë zgjodhi të mbështesë vijën e ashpër të Uashingtonit në luftën, SHBA-Izrael dhe Iranit, ndërsa shumica e kryeqyteteve evropiane bëjnë thirrje për ulje të tensioneve.
Sipas tij Shqipëria mbështet dialogun ndërkombëtar, por përjashton komunikimin me regjimin iranian, të cilin e cilëson si kërcënues.
Ai nënvizoi se Shqipëria, si anëtare e NATO, ndihet e mbrojtur dhe nuk ka frikë nga kërcënimet, ndërsa mbetet një aleat i fortë i Shteteve të Bashkuara dhe njëkohësisht e përkushtuar ndaj integrimit në Bashkimin Europian.
Rama mbrojti pozicionin e Tiranës në raport me konfliktet ndërkombëtare, duke theksuar se nuk ekziston një qëndrim i unifikuar i BE-së dhe se Shqipëria ndjek interesat e saj strategjike. Ai shtoi se vendi do të vijojë të forcojë kapacitetet mbrojtëse përmes bashkëpunimit me partnerët perëndimorë.
Sa i përket politikës së jashtme, kreu i qeverisë theksoi rëndësinë e dialogut global: “Duhet të flasim me të gjithë, përveç terroristëve si regjimi i mullahëve në Iran.” Ai gjithashtu kërkoi reformim të Kombeve të Bashkuara dhe rikthimin e rolit aktiv të diplomacisë në zgjidhjen e konflikteve.
Në planin e brendshëm, Rama i cilësoi protestat si shprehje të demokracisë, ndërsa rikonfirmoi objektivin e Shqipërisë për t’u bërë pjesë e Bashkimit Europian.
Intervista e plotë e kryeministrit Rama në “Le Point”:
Le Point – Edi Rama: “Duhet të flasim me të gjithë përveç terroristëve si regjimi i mullahëve”
“Rama, jep dorëheqjen!” brohorasin disa qindra protestues këtë të hënë pranvere, duke rënë daulle dhe duke ndezur fishekzjarrë jo shumë larg zyrave të Kryeministrit Edi Rama, udhëheqësit socialist të Shqipërisë i cili u rizgjodh për një mandat të katërt me më shumë se 53% të votave majin e kaluar. “Jo një qeverie të korruptuar, po një Shqipërie evropiane!” përsërisin ata. Kjo lëvizje proteste ka zgjatur për disa javë, por po përpiqet të fitojë vrull.
Megjithatë, për Ramën është mbi të gjitha provë e qartë e vitalitetit demokratik. Në vitet 1990, kryeministri karizmatik i këtij vendi ballkanik me gati 2.7 milionë banorë jetonte në Qytetin Ndërkombëtar të Arteve në Paris si… piktor. Ministër i parë i Kulturës, pastaj kryetar bashkie i Tiranës, ai e ka udhëhequr vendin që nga viti 2013 me vendosmëri dhe pragmatizëm, duke sjellë staturën e tij dalluese si ish-basketbollist (mbi dy metra i gjatë) në samitet ndërkombëtare.
“Lidhur me Shqipërinë, dy emra bien në sy: Ismail Kadare, shkrimtari ynë më i famshëm, dhe Edi Rama”, tha së fundmi një diplomat vendas, duke shtuar se “ndonjëherë, të qenit një vend i vogël me një udhëheqës të madh në çdo kuptim funksionon në favorin tonë”. A po i referohej ai samitit të inaugurimit të Këshillit të ri të Paqes të nisur nga Donald Trump në shkurt, ku Rama qëndroi menjëherë pas presidentit të SHBA-së?
Një udhëheqës shumë i aftë, Rama drejton një vend anëtar të NATO-s që nga viti 2009. Ai është thellësisht pro-amerikan… por edhe fort pro-evropian. Për vite me radhë, ai e ka pozicionuar Shqipërinë si të dobishme për Uashingtonin - për shembull, duke pritur bazën e vetme në botë të grupit opozitar iranian MEK - ndërsa vazhdon të avokojë për një Evropë të bashkuar që Shqipëria synon t'i bashkohet sa më shpejt të jetë e mundur, edhe pse procesi i pranimit ka vazhduar për 23 vjet.
Në zyrën e tij në qendër të Tiranës, të dekoruar me vizatimet e tij, Rama jep një intervistë të sinqertë në frëngjisht.
Le Point: Në luftën midis koalicionit SHBA-Izrael dhe Iranit, ndërsa shumica e kryeqyteteve evropiane bëjnë thirrje për ulje të tensioneve, pse e mbështesni vijën e ashpër të Uashingtonit?
Edi Rama: Unë nuk kam zgjedhur një qëndrim rrënjësisht të ndryshëm nga vendet e tjera evropiane, por Shqipëria ka një histori shumë të veçantë të kohëve të fundit me regjimin vrasës në Teheran. Sot, Shqipëria është një nga vendet e pakta që nuk ka marrëdhënie diplomatike me Iranin.
Ju ishit shënjestër e një sulmi kibernetik iranian në vitin 2022…
Edi Rama: Po. Sulmuesit i përkisnin një grupi të renditur ndër 10 më të mirët globalisht në terrorizëm kibernetik. Pas atij sulmi, vendosëm të ndërpresim të gjitha marrëdhëniet me Iranin. Ky agresion ndodhi sepse ne strehojmë një grup opozitar iranian.
Ju strehoni rreth 3,000 anëtarë të MEK. Irani e ka quajtur këtë bazë një shënjestër legjitime. A keni frikë?
Edi Rama: Nuk duhet ta pyesni kurrë një shqiptar nëse ka frikë. Ne nuk kemi frikë nga asgjë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, askush nuk i donte hebrenjtë. Ky vend, edhe pse i varfër dhe kryesisht mysliman, u bë streha e tyre. Shqipëria hyri në histori si i vetmi vend evropian që i dha fund luftës me më shumë hebrenj sesa kishte në fillim.
A ju kërkuan Shtetet e Bashkuara t'i strehonit?
Po, e bënë, dhe ne thamë po. Por ne gjithashtu strehuam mbi 4,000 afganë pas vitit 2021, kur të tjerët u kthyen shpinën. Në Shqipëri, ne kemi një kod të vjetër: "Zoti juaj dhe mysafiri juaj". Nëse jeni mysafiri ynë, ne ju mbrojmë.
A keni frikë nga kërcënimet nga Irani?
Ne jemi anëtar i NATO-s. Sulmi ndaj një vendi të NATO-s nuk është diçka e thjeshtë. Ne jemi të mbrojtur.
A rrezikon përafrimi me Uashingtonin ta çojë Shqipërinë në përshkallëzim?
Jo. Së pari, nuk ka një qëndrim të vetëm evropian. Së dyti, kjo ka të bëjë me një vend që shpalli armiqësi ndaj nesh, jo anasjelltas. Së treti, Shqipëria ka përvojën e vet me diktaturën.
Macron thotë se ndryshimi i regjimit nuk mund të vijë përmes bombave. A jeni në një vijë të ndryshme nga BE-ja?
Nuk ka një vijë të vetme të BE-së. Nuk po flas për ndryshimin e regjimit, por për ta bërë këtë regjim të paaftë për të sulmuar fqinjët e tij.
A po vepron koalicioni SHBA-Izrael në mënyrë efektive?
Absolutisht.
A mund të shihet Shqipëria si një "dele e zezë" midis kandidatëve të BE-së?
Shqipëria nuk është në Parlamentin Evropian. Dhe përsëri, nuk ka një qëndrim të unifikuar të BE-së.
A do të blejë Shqipëria sisteme mbrojtëse evropiane?
Ne do të blejmë sisteme evropiane, izraelite dhe amerikane, çfarëdo që është e nevojshme.
Po në lidhje me projektin e Ishullit të Sazanit të lidhur me Jared Kushner?
Ne nuk po e privatizojmë ishullin. Shteti shqiptar do të jetë partner në këtë projekt.
Cilat janë marrëdhëniet tuaja me Jared Kushner?
E prita atë si një mysafir amerikan. Personalisht, e gjej atë dhe Ivankën të jashtëzakonshëm, të përulur dhe të thjeshtë.
Ju morët pjesë në Këshillin e Paqes të Donald Trump. Pse?
Shqipëria nuk ka marrëdhënie me Rusinë. Por e gjej shqetësuese që Evropa nuk ka ruajtur dialogun diplomatik gjatë luftës në Ukrainë.
Ju e quajtët OKB-në një "gjigant në agoni"...
Po, dhe shpresoj se do të shtyjë për reforma. OKB-ja duhet të rishpiket.
A e bën pjesëmarrja në këtë këshill Shqipërinë një kalë trojan të SHBA-së në Evropë?
Nuk mendoj kështu. Evropa është ende një vend ku zgjedhjet janë të lira.
A duhet të flasë Evropa me të gjithë?
Evropa gjithmonë ka ditur të flasë me të gjithë, duhet ta rifitojë atë aftësi.
Pra, ideja juaj është të flasësh me të gjithë?
Me të gjithë, përveç terroristëve si regjimi i mullahëve në Iran.
A do t'i pranonit mbrapsht shqiptarët e dëbuar nga Franca?
Gjithmonë. Është shtëpia e tyre.
Pse duhet ta pranojë BE-ja Shqipërinë?
Evropa duhet ta përfundojë projektin e themeluesve të saj. Shqipëria mund të jetë e vogël, por është pjesë e ekuilibrit thelbësor të Evropës.
Po në lidhje me shqetësimet për korrupsionin?
Këto pretendime pa burime janë pjesë e problemit global të sotëm. Durresi nuk është një qendër e madhe për pastrimin e parave. Probleme ka kudo, jo vetëm këtu. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
