Dyshime pse u rrëzua “Air Canada”, a ndikoi mbyllja e qeverisë në aksidentin ajror?

Nga Erjon Dervishi
24 Mars 2026, 21:50 | Bota

Përplasja e avionit Air Canada Express në New York ka ngjallur reagime të shumta nga autoritetet amerikane. Hetuesit që po hetojnë shkakun e aksidentit në pistën që vrau dy pilotë në Aeroportin LaGuardia në Nju Jork të dielën më 22 mars mund të përqendrohen në faktin nëse kontrolli i trafikut ajror ishte i pajisur siç duhet me stafin e duhur. Kështu tha një analist për Reuters.

Përplasja midis një avioni të Air Canada Express dhe një kamioni zjarrfikës në LaGuardia plagosi dhjetëra pasagjerë, mbylli aeroportin dhe çoi në qindra anulime fluturimesh pikërisht kur fillonte java e punës, ndërprerja më e fundit për aeroportet dhe transportuesit, të cilët gjithashtu janë prekur nga një bllokim buxhetor disajavor në Kongres.

Eksperti i aviacionit Daniel Bubb tha për Reuters se ky lloj incidenti është "jashtëzakonisht i rrallë" dhe se regjistrimet audio dhe zinxhiri i ngjarjeve duhet t'i çojnë hetuesit në drejtim të kontrollorëve të trafikut ajror.

"Është jashtëzakonisht e rrallë. Kam qenë pilot për 15 vjet dhe nuk kam parë kurrë më parë një aeroplan dhe një automjet tokësor të përplasen në një pistë. Ishte thjesht një nga ato lloj aksidentesh të çuditshme që ndodhën. Pilotët nuk kishin shumë kohë për të reaguar, sepse janë ende në fazën e uljes, në të cilin rast ata janë vërtet të përqendruar në pistë. Dhe kështu, nuk kishte shumë kohë që piloti të devijonte nga pista ose të manovronte. Është shumë për të ardhur keq ajo që ndodhi këtu. Por po, është shumë e rrallë".

Eksperti i aviacionit Daniel Bubb shprehet: “Aviacioni amerikan është përballur me një mungesë kronike të kontrollorëve të trafikut ajror, por nuk ishte e qartë se çfarë çoi në rrëzimin e tij. Sekretari i Transportit Sean Duffy dhe zyrtarë të tjerë udhëtuan për në Nju Jork për të hetuar. Hetimet e rrëzimeve ajrore zakonisht zbulojnë se aksidentet vijnë si pasojë e faktorëve të shumtë kontribues, në vend të një shkaku të vetëm. Daniel Bubb, i cili është profesor në Universitetin e Nevadës në Texas, tha se mungesa e vazhdueshme e kontrollorëve të trafikut ajror është shumë shqetësuese dhe duhet të jetë një fokus në këtë hetim”.

"Kjo nënvizon vërtet rëndësinë e sigurimit që kontrollorët tanë aktualë të trafikut ajror të jenë të shplodhur, të mos jenë të mbingarkuar me punë, të mos jenë tepër të stresuar, sepse shumë prej tyre kanë punuar turne gjashtëditore, kanë punuar më gjatë se turni i tyre i rregullt dhe aty fillojnë të lodhen dhe aty fillojnë të ndodhin aksidentet", shton ai.

Sipas audios së kontrollit të trafikut ajror, një kontrollor dëgjohet duke i thënë mjetit fluturues se një kamion zjarrfikës ishte në rrugë, duke e liruar një kamion të kalonte një pistë. Pak çaste më vonë, kontrollori mund të dëgjohet duke thënë: "Ndalo, ndalo, ndalo, kamioni 1 ndalo, kamioni 1, ndalo."

"Dukej sikur zjarrfikësit po ndiqnin udhëzimet e kontrollorit për kalimin e pistës. Thjesht kontrollori bëri një gabim dhe nuk e kishte kuptuar gjithçka, ku ke një kamion zjarrfikës që kalon një pistë aktive me një aeroplan që ka ulur dhe po e përfundon, është ajo që ne e quajmë faza e uljes. Dhe kështu, po, ishte thjesht një zinxhir ngjarjesh”, thotë Daniel Bubb.

Të hënën, avioni i Air Canada mund të shihej në pistë, i rrethuar nga automjete emergjence, me kabinën e tij të shtypur që tregonte drejt qiellit. Deri të hënën pasdite, LaGuardia kishte rihapur një nga pistat e saj, megjithatë Sekretari i Transportit i SHBA-së, Sean Duffy, tha se do të operonte me kapacitet të reduktuar për "disa kohë".

"Për mua kjo nuk duket në përputhje me 24 ose 30 milje në orë. Kjo duket më në përputhje me 80, 90, 100, 110 milje në orë. Dhe nëse nuk gabohem, mendoj se edhe një asistente fluturimi ishte e lidhur në sediljen e saj dhe u hodh nga vendi ku ishte ulur. Pra, nuk mendoj se një përplasje me 30 milje në orë do ta bënte këtë. Kjo duket shumë më në përputhje me një përplasje me shpejtësi shumë të lartë ku mund të shohim si 90 ose 100, 110-e diçka, diku aty përreth", shton eksperti.

Nga ana e tyre, udhëtarët përshkruan vonesa dhe pasiguri të zgjatura, ndërsa linjat ajrore vazhduan të ndryshonin oraret. Emily Casarin, një pasagjere që po udhëtonte për në shtëpi në Houston me familjen e saj, tha se fluturimi i saj u vonua vazhdimisht përpara se të anulohej gjatë natës. Ajo tha se familja e saj u nis për në një hotel dhe u kthye në aeroport herët të hënën, vetëm për t'u përballur me vonesa shtesë.

"Pashë që dikush autorizoi kamionin e zjarrfikësve të lëvizte sa herë që një aeroplan po nisej. Dhe po, kjo është shqetësuese, sepse ka njerëz që varen nga siguria e të tjerëve. Ne jemi në duart e të tjerëve, ata lejojnë makina ose gjëra të tjera të lëvizin kur ka aeroplanë. Kështu që kjo mund të ishte shmangur lehtësisht", tregon Emily Casarin, pasagjere nga Hustoni

Ajo ndihej "e frustruar" dhe "e rraskapitur".

"Në fakt, po udhëtojmë për t'u kthyer në Hjuston të Teksasit, ku jetojmë. Kemi qenë këtu që nga ora 4:30 e djeshme. Radhët e TSA-së ishin rreth 3 orë të gjata. Kështu që, sapo më në fund ia dolëm, ata vazhduan t'i shtynin fluturimet tona. Dhe pastaj ndodhi i gjithë aksidenti me aeroplanin dhe kamionin e zjarrfikësve. Kështu që më në fund i anuluan në orën 2 të mëngjesit. U nisëm, shkuam në një hotel, u kthyem rreth orës 7 të mëngjesit dhe e shtynë deri në orën 2 të pasdites sot. Pra, ka qenë mjaft keq", shton pasagjerja.

Pasagjerë të tjerë thanë se mësuan për anulimet pasi mbërritën në aeroport ose ndërsa ishin tashmë në rrugë. John Alan Andrews, një udhëtar nga Los Angeles, tha se ndërprerja e detyroi atë të shtynte një aktivitet të planifikuar në librari në Nju Jork.

“Ka qenë kaotike, për të mos thënë më shumë. Erdha nga Kalifornia duke bërë disa nënshkrime librash këtu për disa nga titujt e mi të mëdhenj, erdha mbrëmë dhe nënshkrimi im ishte sonte dhe herët këtë mëngjes kuptova se gjërat nuk po ndodhnin - nuk mund të marr një Uber, kështu që më është dashur të telefonoj librarinë dhe t'i them: 'Epo, le ta shtyjmë për nesër'. Por kjo është kaotike. Nuk e dimë kush është fajtor derisa të hetohet dhe kjo mund të zgjasë pak bazuar në hetim. Por LaGuardia është mbyllur tre herë në dy muaj e gjysmë të fundit, kështu që nuk e dimë", shprehet John Alan Andrews, udhëtar nga Los Angeles

"Dua të them, isha padyshim i mërzitur, si, pse Southwest anuloi fluturimin tim dhe nuk më tha? Epo, tani që e kuptoj çfarë ndodhi, ka kuptim. Dua të them, padyshim, është një ngjarje shumë tragjike ajo që ndodhi me fluturimin e Air Canada. Gjithsesi, po përpiqem të përshtatem dhe të nxjerr më të mirën nga kjo. Pra, thjesht po krijoj një ambient këtu dhe po bëj punën time”, shton udhëtari.

Kontrollorët e trafikut ajror merren rregullisht me fluturime të shumëfishta dhe si rrjedhojë, katër pilotë komercialë i thanë Reuters se nuk ishte e pazakontë të kishte një kontrollor që mbulonte si tokën ashtu edhe kullën, dy role të dallueshme të kontrollit të trafikut ajror, në LaGuardia dhe aeroporte të tjera të mëdha metropolitane. Në orën para rrëzimit të Air Canada Express, 51 fluturime u ulën ose u nisën në LaGuardia - më shumë se dyfishi i 23 fluturimeve të planifikuara gjatë orës së rrëzimit, sipas të dhënave të fluturimeve nga Flightradar24. Arsyeja për rritjen nuk ishte e qartë. (A2 Televizion)

A2 CNN Livestream

Latest Videos