Shtetet e Bashkuara kanë shpëtuar anëtarin e zhdukur të ekuipazhit të avionit luftarak F-15 fighter jet, i cili u rrëzua të premten mbi jugun e Iran.
Presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi shpëtimin në rrjetet sociale të dielën në mëngjes, pasi ushtria amerikane “realizoi një nga operacionet më të guximshme të kërkim-shpëtimit” në historinë e saj. Oficeri është “tani I SIGURT dhe MIRË!”, shtoi ai.
Dy anëtarë ekuipazhi ndodheshin në bord dhe të dy u hodhën me parashutë nga avioni. Njëri prej tyre ishte shpëtuar më herët nga forcat amerikane.
Zyrtarët iranianë thanë se avioni u rrëzua nga sistemi i tyre i mbrojtjes ajrore.
Detajet rreth operacionit të shpëtimit dhe mënyrës si u zhvillua ai janë ende duke u zbuluar. Ja çfarë dihet deri tani.
Si u shpëtua oficeri?
SHBA dhe Irani ishin në një garë për të gjetur anëtarin e zhdukur të ekuipazhit pasi avioni u rrëzua mbi jugun e Iranit.
Rrethanat e sakta të operacionit amerikan mbeten të paqarta, por një person i njohur me operacionin e përshkroi atë si një mision “të madh” kërkim-shpëtimi luftarak në jug të Iranit. BBC raporton se pati një përplasje mes forcave amerikane dhe atyre iraniane gjatë operacionit, dhe piloti mund të jetë plagosur gjatë hedhjes fillestare nga avioni.
Shpëtimi i ekuipazhit të një avioni të rrëzuar është një nga operacionet më komplekse dhe urgjente, i njohur si kërkim-shpëtim luftarak (CSAR), për të cilat përgatiten ushtria amerikane dhe aleatët e saj.
Njësitë ajrore që kryejnë misione CSAR përfshijnë disa nga pjesëtarët më të trajnuar dhe të specializuar të ushtrisë.
Misionet shpesh kryhen me helikopterë, të cilët fluturojnë në lartësi të ulët mbi territorin armik, të shoqëruar nga avionë të tjerë ushtarakë që kryejnë goditje dhe patrullojnë zonën.
Në postimin e tij në rrjetet sociale, Trump tha se aviatori, një kolonel, “ndodhej pas vijave armike në malet e rrezikshme të Iranit, duke u ndjekur nga armiqtë tanë, të cilët po afroheshin gjithnjë e më shumë çdo orë”.
Presidenti shtoi se vendndodhja e tij monitorohej “24 orë në ditë” nga zyrtarë të lartë amerikanë që po planifikonin operacionin e shpëtimit.
Trump tha se ushtria amerikane dërgoi dhjetëra avionë në Iran dhe pretendoi se operacioni u krye pa asnjë amerikan të vrarë apo të plagosur.
Media shtetërore iraniane raportoi se trupa nga Garda Revolucionare e Iranit rrëzuan një dron amerikan ndërsa ai po kërkonte aviatorin e zhdukur. Droni amerikan u rrëzua në provincën jugore Isfahan, sipas zyrës së marrëdhënieve me publikun të IRGC, cituar nga agjencia gjysmëzyrtare Fars.
Më herët, Irani kishte deklaruar se dëshironte ta gjente të gjallë amerikanin e zhdukur dhe kishte ofruar shpërblim për qytetarët që do të ndihmonin në gjetjen e tij.
Ekuipazhi i një avioni të rrëzuar është i trajnuar posaçërisht për situata të tilla.
“Prioriteti numër një i tyre është të qëndrojnë gjallë dhe të shmangin kapjen,” tha për BBC Jennifer Kavanagh, drejtoreshë e analizës ushtarake në think tank-un "Defense Priorities".
“Ata trajnohen që, nëse janë fizikisht në gjendje dhe jo aq të plagosur sa të mos mund të lëvizin, të largohen nga vendi i hedhjes sa më shpejt dhe të fshihen në mënyrë që të jenë të sigurt.”
Ata gjithashtu trajnohen për teknika mbijetese, në mënyrë që të përballojnë mungesën e ushqimit apo ujit, ose të gjejnë burime në terren, për aq kohë sa të jetë e mundur, shtoi Kavanagh.
Ku dhe kur u rrëzua avioni?
Media shtetërore iraniane raportoi fillimisht të premten se forcat e vendit rrëzuan një avion amerikan në jug të Iranit. Vendndodhja e saktë mbetet e pakonfirmuar, por janë përmendur dy provinca: Kohgiluyeh dhe Boyer-Ahmad, si dhe Khuzestan.
Dy persona ndodheshin në bord. Piloti u shpëtua në një operacion të mëhershëm, i cili sipas raportimeve përfshinte edhe një avion A-10 Warthog që u godit mbi Gjirin, ndërsa piloti i tij u hodh me parashutë përpara se të shpëtohej.
Një helikopter që transportonte pilotin e shpëtuar nga avioni F-15E u godit me armë të lehta, duke plagosur anëtarë të ekuipazhit, por arriti të ulej në mënyrë të sigurt, raportuan mediat amerikane.
IRGC tha gjithashtu se fise nomade në malet e Iranit qëlluan dy helikopterë Black Hawk helicopter që ishin pjesë e misionit amerikan të shpëtimit.
BBC Verify ka konfirmuar një video nga e premtja që tregon tre persona të armatosur duke qëlluar drejt të paktën dy helikopterëve Black Hawk.
Komanda e lartë ushtarake e Iranit i atribuon sistemeve të reja të mbrojtjes ajrore rrëzimin e avionëve amerikanë, sipas agjencisë shtetërore IRNA.
Nuk dihet saktësisht se çfarë e rrëzoi këtë avion amerikan, por nëse është goditur nga iranianët, arsyeja më e mundshme është një raketë tokë-ajër (SAM). (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
