Michael Woodford dhe Robert Hall fituan çmimin Nobel për ekonomi 2026 më 12 tetor, për dekada të tëra pune në zhvillimin e modeleve bazë që përdoren aktualisht nga bankat qendrore dhe ministritë e financave në të gjithë botën për të stabilizuar ekonomitë.
Emrat e Woodford dhe Hall shpesh përmenden nga bankat qendrore kryesore në botë, të cilat, pas një rritjeje të inflacionit në vitin 2022 pas pandemisë COVID-19, aktualisht po përballen me tronditjen energjetike të shkaktuar nga lufta e Iranit. Një nga njohuritë kryesore të laureatëve është se ekonomitë mund të mbaheshin në një gjendje të ekuilibruar vetëm duke marrë parasysh miliona vendime të marra në një nivel mikro nga familjet dhe bizneset, në vend që të përdornin teori nga lart poshtë se si funksionojnë ekonomitë, shkruan A2.
“Mendoj se u habita mjaft nga kjo. Është ende pak e vështirë të besohet se po ndodh. Nuk kam pasur shumë kohë të ulem dhe të mendoj për këtë deri më tani sot. Pra, por është një gjë e mahnitshme", tha
Michael Woodford, nga Universiteti i Kolumbias.
Në dallim nga goditjet e naftës të viteve 1970, kur bankat qendrore luftuan për të ulur inflacionin shumë të lartë, Woodford tha se kuadri i ri ishte i dobishëm gjatë krizës financiare globale të fundit të viteve 2000 për të forcuar mjetet tradicionale të politikës monetare.
"Aspekti më i rëndësishëm i kësaj qasjeje mbi të cilën kam punuar është të argumentoj se kur e sheh ekonominë jo si një lloj makine që thjesht funksionon në mënyrën se si funksionon... e kupton se ka rëndësi se çfarë kuptojnë vetë njerëzit në ekonomi për situatën e tyre dhe çfarë po përpiqen të bëjnë”, deklaroi Woodford.
Përtej të ashtuquajturit "udhëzim përpara" mbi rrugën e ardhshme të politikës monetare, puna e Woodford - dhe Hall, 83 vjeç, në Universitetin e Stanfordit - promovoi koncepte të tjera që përdoren sot, siç është ideja e inflacionit "ngjitës" kur ndryshimet e çmimeve vonojnë ndryshimet në kërkesë. Një tjetër është "boshllëku i prodhimit", një masë e presionit të kërkesës që rritet në një ekonomi dhe sa me efikasitet po përdoren burimet, me qëllimin e politikës së stabilizimit që ta çojë këtë boshllëk drejt zeros.
Woodford tregoi gjithashtu se bankat qendrore mund të stimulojnë ose shtypin aktivitetin ekonomik duke rregulluar normat e interesit, në vend që të përdorin vetëm sasinë e parave në qarkullim.
Koncepte të tilla mbeten thelbësore për bankën qendrore sot. Udhëzimet për të ardhmen u bënë veçanërisht të rëndësishme pas krizës financiare të vitit 2008, kur normat e interesit ishin afër zeros ose edhe negative dhe politika monetare standarde dukej se nuk kishte më municione.
Megjithatë, tani disa po vënë në pikëpyetje se sa e rëndësishme është kjo duke pasur parasysh sasinë e pasigurisë në ekonominë globale - me Kryetarin e ri të Rezervës Federale të SHBA-së, Kevin Warsh, një skeptik të shquar.
"Mendoj se diçka që motivon llojin e punës që kam bërë është bindja se të mendosh për politikën ekonomike si diçka që bëhet tërësisht pa u vënë re nga njerëzit në ekonomi ose pas shpine të tyre është një mënyrë e gabuar për të menduar për gjërat”, tha Michael Woodford.
Çmimi në ekonomi, i njohur zyrtarisht si Çmimi i Bankës së Suedisë në Shkencat Ekonomike në Kujtim të Alfred Nobelit, është çmimi i fundit që jepet këtë vit dhe vlen 12 milionë korona suedeze (1.2 milionë dollarë). (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
