AfD përfiton shumë nga financimi shtetëror i partive politike. A duhet një mbështetje financiare shtetërore për AfD-në, duke pasur parasysh radikalizmin e saj?
Kur AfD flet për situatën në Gjermani, ajo shpesh përshkruan veten si viktimë: viktimë e gjykatave, për të cilat thuhet se po marrin ndaj zyrtarëve të saj vendime të motivuara politikisht, viktimë e shërbimeve të sigurisë, të cilat thuhet se po e monitorojnë atë si një të dyshuar ekstremist të krahut të djathtë, viktimë e partive të tjera që, siç pretendojnë ata, po e stigmatizojnë AfD...
Megjithatë, një vështrim në financimin e partisë paraqet një pamje krejtësisht të ndryshme, sepse AfD përfiton ndjeshëm nga financimi shtetëror i partive politike. Vetëm në periudhën nga viti 2025 deri në fillim të vitit 2029, domethënë, në këtë përbërje të Bundestagut, AfDdo të marrë rreth gjysmë miliardi euro nga fondet shtetërore për punën e partisë.
Paratë vijnë nga burime të ndryshme, sepse shteti gjerman mbështet partitë si një shtyllë kryesore e demokracisë parlamentare. Për çdo votë që partitë fitojnë në zgjedhje, ato marrin pothuajse një euro nga shteti. Dhe për çdo euro që qytetarët dhurojnë ose që zyrtarët e zgjedhur i paguajnë partisë së tyre, shteti shton edhe 45 cent. Në këtë mënyrë, Alternativa për Gjermaninë mori gjithsej 12.78 milionë euro nga financimi i partisë shtetërore në vitin 2025. Për krahasim: Kristiandemokratët në pushtet morën 54 milionë euro nga shteti.
Shumë para shkojnë për punën parlamentare. Shteti dëshiron t'u mundësojë përfaqësuesve të tij të zgjedhur të kryejnë detyrat e tyre demokratike. Përveç kompensimit të tyre financiar, çdo anëtar i Bundestagut merr një pagesë mujore fikse për shpenzimet, si dhe fonde për asistentë dhe pajisje zyre. Sipas Bundestagut, kjo arrin në një total prej gati 540,000 eurosh për deputet në vit.
Deputetët e AfD-së në Bundestag: 82 milionë euro në vit
Pas suksesit të saj të fundit në zgjedhjet federale të vitit 2025, AfD hyri në Bundestag me një numër rekord deutetësh: Grupi i saj ka 152 anëtarë. Kjo do të thotë që deputetët e AfD-së së bashku marrin rreth 82 milionë euro nga arka e shtetit çdo vit për punën e tyre vetëm në Bundestag.
Përveç kësaj, ka pagesa shumëmilionëshe për përfaqësuesit e AfD-së në parlamentet e landeve. Partia tani përfaqësohet në pothuajse të gjitha landet me mbi 200 përfaqësues atje.
Fondet shtetërore llogariten për të gjitha partitë dhe të gjithë përfaqësuesit sipas të njëjtave rregulla. Megjithatë, në rastin e AfD-së, këto fonde janë veçanërisht të diskutueshme. Konkretisht, partia monitorohet nga autoritete të shumta të mbrojtjes kushtetuese, si një "rast i dyshuar i ekstremizmit të krahut të djathtë", dhe në tre lande madje është e listuar si "ekstremiste e krahut të djathtë e provuar".
AfD punëson ekstremistë me shpenzime shtetërore
Përfaqësuesit e AfD-së në parlamente - me shpenzime shtetërore - punësojnë shumë ekstremistë të krahut të djathtë, disa prej të cilëve kanë një të kaluar neonaziste. Shumë publicistë ekstremistë të krahut të djathtë sot sigurojnë jetesën përmes zyrave të përfaqësuesve të AfD-së. Gjykatat përkatëse gjermane, siç është Gjykata e Lartë Administrative në Münster ose Gjykata Administrative në Mynih, shohin prova të mjaftueshme për aktivitetet jokushtetuese të partisë. Pra, po financon shteti gjerman armiqtë e vet?
"Ideologjia e AfD-së kërcënon demokracinë", tha Steffen Kailitz për DW. Ai është studiues në Institutin Hannah Arendt për Studimin e Totalitarizmit në Dresden. Çfarë e bën AfD-në të rrezikshme për demokracinë?
"Para së gjithash, është koncepti i bazuar në etni, i cili të paktën në mënyrë implicite i klasifikon të gjithë ata që kanë shtetësi gjermane, por që, nga perspektiva e AfD-së, nuk përshtaten në këtë ideal etnik gjerman, si qytetarë të klasit të dytë."
AfD-ja po lufton kundër realitetit modern shoqëror të imigracionit. Ajo mbështet dëbimin masiv të miliona njerëzve nga Gjermania. Dhe u mohon vazhdimisht emigrantëve të drejtën për të qenë gjermanë, edhe nëse kanë një pasaportë gjermane. AfD-ja ka arritur miliona njerëz me kërkesat dhe fushatat e saj radikale - siç e konfirmojnë sukseset e saj zgjedhore.
Këtu kthehemi te çështja e parave: "Nuk mund të financosh një fushatë zgjedhore pa para", thotë politologu Steffen Kailitz. "Në këtë kuptim, sigurisht që kjo është thelbësore për një parti." Partia ka krijuar një ndikim të fortë në mediat sociale në veçanti. Pa para, kjo vështirë se do të kishte qenë e mundur.
"Në fazat e hershme të ekzistencës së AfD-së, disa institucione të AfD-së më kërkuan të bashkohesha si këshilltar. Shumat që ofruan ishin jashtëzakonisht të larta", thotë Martin Fuchs për DW. Ai është këshilltar politik dhe ekspert i mediave sociale nga Hamburgu.
"Ata u përpoqën të më joshnin në anën e AfD-së me shumë para. Kjo tregon se paratë janë shumë të dobishme për të gjetur bashkëpunëtorë cilësorë."
AfD: Para për 'redaksinë' dhe komunikimin
Fuchs ka ndjekur performancën digjitale të AfD-së për vite me radhë. Me ndihmën e burimeve të saj financiare, partia ka ndërtuar struktura komunikimi të suksesshme relativisht shpejt, thotë ai.
"Që nga momenti që hyri për herë të parë në Bundestag, AfD vendosi të investojë në infrastrukturë dhe të ndërtojë një të ashtuquajtur 'redaksi' brenda grupit të saj parlamentar. Prandaj, AfD ka investuar në njerëz, në kapital njerëzor, gjë që grupet e tjera parlamentare nuk e kanë bërë në këtë mënyrë. Ata kanë investuar më shumë në bashkëpunëtorë ekspertë për politika individuale."
AfD ka ndërtuar një peizazh të tërë agjencish, vëren Fuchs. "Sot, ekziston një rrjet i tërë agjencish në Gjermani, të cilat punojnë kryesisht për AfD-në dhe organizatat pranë AfD-së. Këto agjenci nuk do të ekzistonin nëse nuk do të ishin këto para."
Një lloj paradoksi është zhvilluar nga financimi shtetëror i partisë, sipas politologut Steffen Kailitz: "Shteti njëkohësisht po shpenzon para për luftën kundër ekstremizmit të krahut të djathtë, dhe në të njëjtën kohë po bashkëfinancon një parti ekstremiste të krahut të djathtë në një masë të madhe. Nga një këndvështrim demokratik-teorik, kjo është me të vërtetë një marrëdhënie e tensionuar."
Kushtetuta: Fondet shtetërore vetëm për demokratët
Kailitz këshillon që gjykata më e lartë gjermane duhet të shqyrtojë nëse mbështetja financiare shtetërore për AfD-në, duke pasur parasysh radikalizmin e saj, është e ligjshme. Kushtetuta gjermane përcakton kufizime të qarta për financimin shtetëror për partitë.
Ajo thotë: "Partitë të cilat, me qëllimet e tyre ose sjelljen e mbështetësve të tyre, kërkojnë të minojnë ose shfuqizojnë rendin e lirë demokratik ose të rrezikojnë ekzistencën e Republikës Federale të Gjermanisë, do të përjashtohen nga financimi shtetëror."
Pragu për një vendim të tillë do të ishte i lartë. Ashtu si me ndalimin e një partie, kërkesa do të duhej të paraqitej nga qeveria federale, Bundestagu ose Bundesrati. Gjykata më e lartë në vend – Gjykata Kushtetuese Federale – do të vendoste për këtë./DW/ (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
