Një muaj pas fillimit të konfliktit SHBA-Izrael me Iranin, një raketë e lëshuar nga Jemeni është zbuluar për herë të pare nga ushtria izraelite. Këtë fakt e ka bërë me dije IDF-ja izraelite.
Pak detaje ishin të disponueshme, duke përfshirë se kush e qëlloi raketën dhe në cilin objektiv, por lajmi për sulmin erdhi vetëm disa orë pasi Huthët e lidhur me Iranin thanë se ishin të përgatitur të vepronin nëse ajo që grupi e quajti një përshkallëzim kundër Iranit dhe "Boshtit të Rezistencës" do të vazhdonte.
Të armatosur rëndë dhe të aftë për të goditur fqinjët e Gjirit, çdo përfshirje në konflikt nga Huthët mund të shkaktojë ndërprerje të mëdha të lundrimit detar rreth Gadishullit Arabik, ndërsa tregtia globale lëkundet nga mbyllja pothuajse totale e Ngushticës së Hormuzit.
Po kush janë militantët e organizatës Huthi
Huthët janë një lëvizje ushtarake, politike dhe fetare e udhëhequr nga familja Huthët me seli në Jemenin verior. Ata i përmbahen sektit Zaydi të Islamit Shiit. Huthët kanë një histori të luftimeve guerile me ushtrinë jemenase, por e zgjeruan pushtetin e tyre dhe ndërtuan lidhje më të ngushta me Iranin pas protestave të "Pranverës Arabe" të vitit 2011.
Duke shfrytëzuar paqëndrueshmërinë në vend, grupi pushtoi kryeqytetin jemenas, Sanaa, në vitin 2014. Vitin pasues, Arabia Saudite udhëhoqi një koalicion shtetesh arabe në një ndërhyrje ushtarake për të tentuar të largonte grupin. Houthit demonstruan aftësi të konsiderueshme raketash dhe dronësh, duke sulmuar instalimet e naftës dhe infrastrukturën jetësore në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Pas viteve të tëra luftimesh që çuan në një nga krizat më të këqija humanitare në botë, OKB-ja ndërmjetësoi një armëpushim të vitit 2022 midis palëve ndërluftuese në Jemen, i cili ka mbetur në fuqi që atëherë.
Pas sulmit të 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit, të udhëhequr nga grupi militant palestinez Hamas, i cili shkaktoi një fushatë shkatërruese ushtarake izraelite në Gaza, Huthitët filluan të qëllonin anijet ndërkombëtare në Detin e Kuq, duke thënë se po e bënin këtë në mbështetje të palestinezëve. Ata gjithashtu qëlluan me dronë dhe raketa drejt Izraelit, i cili u përgjigj me sulme ajrore ndaj objektivave Huthit. SHBA-të gjithashtu nisën sulme kundër Huthitëve. Huthët i ndërprenë sulmet e tyre pas një armëpushimi të ndërmjetësuar nga SHBA-të midis Izraelit dhe Hamasit në tetor 2025.
Më 5 mars, udhëheqësi i Huthëve, Abdul Malik Al-Houthi, tha se grupi i tij ishte gati të sulmonte në çdo moment. “Lidhur me përshkallëzimin dhe veprimet ushtarake, gishtat tanë janë në këmbëz në çdo moment nëse zhvillimet e kërkojnë”, tha ai në një fjalim televiziv. Por ndryshe nga Hezbollahu i Libanit dhe grupet e armatosura irakiane, ata nuk kanë bërë ndonjë njoftim zyrtar për t'u bashkuar me luftën. Të premten, grupi përsëriti paralajmërimin e tij ndërsa lufta u intensifikua, dhe disa orë më vonë, Izraeli tha se identifikoi një lëshim rakete nga Jemeni.
Doktrina fetare Huthi nuk i përmbahet udhëheqësit suprem të Iranit në të njëjtën mënyrë siç i përmbahen Hezbollahut dhe grupeve irakiane.
Ndërsa Irani mbështet Huthit si pjesë të "Boshtit të Rezistencës" së tij rajonale, ekspertët e Jemenit thonë se lëvizja është e motivuar kryesisht nga një axhendë e brendshme, megjithëse ata ndajnë një afinitet politik me Iranin dhe Hezbollahun.
SHBA-të thonë se Irani i ka armatosur, financuar dhe trajnuar Huthit me ndihmën e Hezbollahut. Huthitë mohojnë se janë një përfaqësues iranian dhe thonë se zhvillojnë armët e tyre. Vëzhguesit janë ndarë në mendime se çfarë veprimi mund të ndërmarrin Huthit, një grup i njohur për paqëndrueshmërinë e tij.
Disa diplomatë dhe analistë besojnë se ata mund të kenë ndërmarrë tashmë sulme individuale ndaj objektivave në shtetet fqinje. Të tjerë thonë se Huthit e kanë mbajtur barutin e tyre të thatë për një moment të përshtatshëm për të hyrë në konflikt, në koordinim me Iranin, në mënyrë që të ushtrojnë presion maksimal.
Mbyllja efektive e Ngushticës së Hormuzit për eksportet e hidrokarbureve të Gjirit Arab dhe një zhvendosje në varësi të madhe nga Deti i Kuq mund të ofrojë një mundësi të tillë.
Grupi tha të premten se ishte i përgatitur të vepronte nëse vende të tjera do t'i bashkoheshin SHBA-së dhe Izraelit në luftën e tyre kundër Iranit, ose nëse Deti i Kuq do të përdorej për të nisur sulme ndaj Republikës Islamike.
Paralajmërimi ngriti perspektivën e një konfrontimi më të gjerë rajonal, veçanërisht duke pasur parasysh aftësinë e Huthit për të goditur objektiva shumë përtej Jemenit dhe për të prishur rrugët e transportit detar rreth Gadishullit Arabik, gjë që do të pengonte tregtinë globale. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
