Pasiguria e shkaktuar nga konflikti dhe mbyllja efektive e Ngushticës së Hormuzit nga Irani, po rrit koston e jetesës dhe po godet buxhetet e firmave, familjeve dhe qeverive. Por, ndërsa disa janë shtyrë në prag të falimentimit, të tjerë, bizneset kryesore të të cilëve janë më fitimprurëse në një luftë, ose që përfitojnë nga çmimet e paqëndrueshme të energjisë, kanë parë fitime rekord.
BBC tregon disa nga sektorët dhe kompanitë që fitojnë miliarda, ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme vazhdon.
1. Nafta dhe gazi
Ndikimi më i madh ekonomik i luftës deri më tani ka qenë një rritje e çmimeve të energjisë. Rreth një e pesta e naftës dhe gazit në botë transportohet përmes Ngushticës së Hormuzit, por këto dërgesa praktikisht u ndalën në fund të shkurtit.
Rezultati ka qenë një rrëmujë e madhe lëvizjesh të çmimeve në tregjet e energjisë, me disa nga kompanitë më të mëdha të naftës dhe gazit në botë që kanë përfituar.
Përfituesit kryesorë kanë qenë gjigantët evropianë të naftës, të cilët kanë degë tregtare, kështu që kanë qenë në gjendje të përfitojnë nga lëvizjet e mprehta të çmimeve duke rritur fitimet.
Fitimet e BP u dyfishuan në 3.2 miliardë dollarë për tre muajt e parë të vitit, pas asaj që e quajti një performancë "të jashtëzakonshme" në divizionin e saj tregtar.
Shell gjithashtu tejkaloi pritjet e analistëve kur raportoi një rritje të fitimeve të tremujorit të parë në 6.92 miliardë dollarë .
Një tjetër gjigant ndërkombëtar, TotalEnergies, pa fitimet e tij të rriteshin me pothuajse një të tretën, në 5.4 miliardë dollarë në tremujorin e parë të vitit 2026, i nxitur nga paqëndrueshmëria në tregjet e naftës dhe energjisë.
Gjigantët amerikanë ExxonMobil dhe Chevron panë rënie të fitimeve të tyre krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, për shkak të ndërprerjeve të furnizimit nga Lindja e Mesme, por të dy i tejkaluan parashikimet e analistëve dhe presin që fitimet e tyre të rriten më tej me kalimin e vitit, me çmimin e naftës dukshëm më të lartë se kur shpërtheu lufta.
2. Bankat e mëdha
Disa nga bankat më të mëdha kanë parë gjithashtu rritje të fitimeve të tyre gjatë luftës në Iran.
Dega tregtare e JP Morgan shënoi një rekord prej 11.6 miliardë dollarësh të ardhura në tre muajt e parë të vitit 2026, duke e ndihmuar bankën të arrijë fitimin e dytë më të madh tremujor ndonjëherë.
Në pjesën tjetër të bankave të "Gjashtë të Mëdhave" - që përfshijnë Bank of America, Morgan Stanley, Citigroup, Goldman Sachs dhe Wells Fargo, si dhe JP Morgan - fitimet u rritën ndjeshëm në tremujorin e parë të vitit.
Në përgjithësi, bankat raportuan 47.7 miliardë dollarë fitime për tre muajt e parë të vitit 2026.
"Vëllimet e mëdha të tregtimit kanë përfituar bankat e investimeve, veçanërisht Morgan Stanley dhe Goldman Sachs", tha Susannah Streeter, stratege kryesore e investimeve në Wealth Club.
Huadhënësit kryesorë të Wall Street janë nxitur nga një rritje e kërkesës për tregtim, me investitorët që nxitojnë të heqin dorë nga aksionet dhe obligacionet më të rrezikshme dhe të grumbullojnë paratë e tyre në asete që shihen si më të sigurta. Vëllimet e tregtimit janë rritur gjithashtu nga investitorët që kërkojnë të përfitojnë nga paqëndrueshmëria në tregjet financiare.
Streeter shtoi: “Luhatshmëria e shkaktuar nga lufta ka çuar në një rritje të tregtisë, pasi disa investitorë shitën aksione nga frika e përshkallëzimit, ndërsa të tjerë blenë rënien, duke ndihmuar në nxitjen e një rritjeje të rimëkëmbjes.”
3. Mbrojtja
Një nga përfituesit më të menjëhershëm në çdo konflikt është sektori i mbrojtjes, sipas Emily Sawicz, analiste e lartë në RSM UK.
“Konflikti ka përforcuar boshllëqet në aftësinë e mbrojtjes ajrore, duke përshpejtuar investimet në mbrojtjen nga raketat, sistemet kundër dronëve dhe pajisjet ushtarake në të gjithë Evropën dhe SHBA-në”, i tha ajo BBC-së.
Përveçse thekson rëndësinë e firmave të mbrojtjes, lufta krijon një nevojë që qeveritë të rimbushin rezervat e armëve, duke rritur kërkesën.
BAE Systems, e cila prodhon produkte duke përfshirë komponentët e avionëve luftarakë F35, tha në një përditësim tregtar të enjten se pret një rritje të fortë të shitjeve dhe fitimeve këtë vit.
Ajo përmendi "kërcënimet në rritje të sigurisë" në të gjithë botën që shtyjnë përpara shpenzimet qeveritare për mbrojtjen, të cilat nga ana tjetër kanë krijuar një "sfond mbështetës" për kompaninë.
Lockheed Martin, Boeing dhe Northrop Grumman, tre nga kontraktorët më të mëdhenj të mbrojtjes në botë, kanë raportuar secili se kanë pasur një numër rekord të porosive të prapambetura në fund të tremujorit të parë të vitit 2026.
Por aksionet në firmat e mbrojtjes, të cilat janë rritur ndjeshëm vitet e fundit, kanë rënë që nga mesi i marsit, për shkak të frikës se sektori është i mbivlerësuar.
4. Burimet e rinovueshme
Konflikti ka nxjerrë në pah gjithashtu nevojën për të diversifikuar larg varësisë nga lëndët djegëse fosile, tha Streeter.
Kjo ka “rritur shumë interesin në sektorin e energjisë së rinovueshme” edhe në SHBA, tha ajo, ku administrata Trump ka popullarizuar sloganin “shponi, shponi, shponi”, duke inkurajuar përdorimin më të madh të lëndëve djegëse fosile.
Streeter tha se lufta ka bërë që investimet në energjinë e rinovueshme të shihen si gjithnjë e më të rëndësishme për stabilitetin dhe rezistencën ndaj goditjeve.
Një firmë që është nxitur është NextEra Energy me seli në Florida, aksionet e së cilës kanë parë një rritje prej 17% deri më tani këtë vit, ndërsa investitorët po i përkushtohen misionit të saj.
Gjigantët danezë të energjisë së erës, Vestas dhe Orsted, kanë raportuar gjithashtu rritje të fitimeve, duke theksuar se si pasojat e luftës së Iranit po i japin shtysë edhe firmave të energjisë së rinovueshme.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Octopus Energy i tha së fundmi BBC-së se lufta kishte shkaktuar një “tronditje të madhe” në shitjet e paneleve diellore dhe pompave të nxehtësisë , me shitjet e paneleve diellore që janë rritur me 50% që nga fundi i shkurtit.
Rritja e çmimeve të benzinës ka rritur gjithashtu kërkesën për automjete elektrike, me prodhuesit kinezë në veçanti që po e shfrytëzojnë sa më shumë këtë mundësi. (A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
